Tellura
← Powrót do powieści

Rozdział 12

Rozdział 12 · 2452 słów · ~13 min czytania

Nie wiem, czy wtedy myślałem o tym wszystkim tak jasno i głęboko. Dziś, kiedy minęło już ponad dwanaście lat, przywołuję w pamięci tamten dzień i wyciągam te wnioski. Również moje sądy o Marii przeszły przez filtr czasu, który wszystko oczyszcza i weryfikuje.

W tamtym okresie czułem, że i Marią targały sprzeczne uczucia. Bywała nadmiernie spokojna, wręcz chłodna, a czasem nagle wybuchała, okazując mi tak krańcowe zainteresowanie, że dodawało mi odwagi, której sam sobie zabraniałem. Prawie jawnie mnie prowokowała. Lecz te nastroje mijały szybko, a między nami znów pojawiała się dawna, przyjacielska atmosfera. Byłem pewien, że ona, tak samo jak ja, zdawała sobie sprawę, iż nasza przyjaźń, pozostając w miejscu, wpadła w ślepy zaułek. Ona jednak, choć nie znalazła tego, czego naprawdę szukała, dostrzegała we mnie wiele innych stron, które były zbyt cenne, by mogła dla nich poświęcić te pierwsze. Dlatego unikała robienia rzeczy, które, jak sądziła, mogłyby mnie od niej oddalić.

Wszystkie te splątane uczucia tkwiły w najskrytszych zakamarkach naszych dusz, jakby bały się wyjść na światło dzienne; a my, w gruncie rzeczy, wciąż byliśmy takimi samymi serdecznymi przyjaciółmi jak dawniej, wciąż szukającymi się, pragnącymi siebie nawzajem, zawsze wracającymi od siebie bogatszymi i bardziej zadowolonymi.

Lecz nagle wszystko się zmieniło i przybrało zupełnie niespodziewany obrót. Było to pod koniec grudnia. Jej matka wyjechała do dalekiej krewnej pod Pragą, aby spędzić tam Boże Narodzenie. Maria była z tego zadowolona.

– Jedną z rzeczy, które najbardziej działają mi na nerwy na świecie – mówiła – są te przystrojone świeczkami i świecidełkami choinki. Nie bierz tego za moje żydostwo, bo skoro uważam tego rodzaju bezsensowne rytuały, którymi ludzie usiłują na chwilę oszukać się, że są szczęśliwi, za niedorzeczne, to rzecz oczywista, że religia żydowska, pełna równie dziwacznych i niepotrzebnych nakazów, również nie przypadnie mi do gustu. Zresztą moja matka, protestantka czystej niemieckiej krwi, trzyma się tych zwyczajów tylko ze starości i dla zabicia czasu. Jeśli uważa moje poglądy za bluźniercze, to bardziej z obawy, że zakłócą one spokój jej duszy na stare lata, niż z przekonań religijnych.

– A Sylwester? Dla ciebie też nie ma żadnego znaczenia? – zapytałem.

– Nie – odparła. – Czym niby różni się od innych dni roku? Czy natura jakoś go wyróżniła? Nawet to, że oznacza upływ kolejnego roku z naszego życia, nie jest takie ważne; bo dzielenie życia na lata to też ludzki wymysł... Życie człowieka to jedna jedyna droga od narodzin do śmierci, a wszelki podział na niej jest sztuczny... Ale dajmy już spokój filozofii. Jeśli masz ochotę, możemy gdzieś razem pójść w sylwestrową noc. Moja praca w Atlantyku skończy się przed północą, bo tej nocy jest też wiele innych specjalnych numerów. Wyjdziemy razem, upijemy się jak wszyscy... Czasem dobrze jest wyrwać się z własnego ja i dać ponieść się prądowi... Co ty na to? Zresztą, my chyba nigdy nie tańczyliśmy, prawda?

– Nie, nie tańczyliśmy!

– Ja właściwie nie przepadam za tańcem. Czasem zdarza się, że ktoś, z kim tańczę, podoba mi się i dlatego znoszę tę nudę.

– Nie sądzę, żebym ja ci się w tym celu spodobał!

– Ja też nie sądzę... Ale trudno, w przyjaźni trzeba ponosić ofiary!

W sylwestrowy wieczór zjedliśmy razem kolację i siedzieliśmy w restauracji, rozmawiając, aż do czasu, gdy musiała iść do pracy. Kiedy dotarliśmy do Atlantyku, ona poszła na tył się przebrać; ja usiadłem w sali przy tym samym stoliku, co pierwszego wieczoru. Wnętrze było udekorowane papierowymi girlandami, kolorowymi lampionami i świecącymi sznurkami. Ludzie wyglądali, jakby już byli pijani. Prawie wszystkie tańczące pary całowały się i obmacywały. Ogarnął mnie bezprzyczynowy niepokój.

„I co z tego?” – pomyślałem. „Gdzie tu jest ta wyjątkowość tej nocy? Sami to wymyśliliśmy i sami w to wierzymy. Każdy mógłby pójść do domu i położyć się spać. A my co będziemy robić? Będziemy się do siebie tulić i kręcić jak oni... Z tą różnicą, że my całować się nie będziemy... Czy ja w ogóle potrafię tańczyć?”

W Stambule, gdy chodziłem do Szkoły Sztuk Pięknych, niektórzy koledzy nauczyli mnie kilku tańców, które sami poznali od białych Rosjan, zalewających wtedy miasto. Nawet trochę umiałem walca... Ale czy dziś wieczór uda mi się wyczyn, którego nie próbowałem od ponad półtora roku? „Ech, trudno, jak nie wyjdzie, to usiądę” – powiedziałem sobie.

Gra Marii na skrzypcach i jej śpiew trwały jeszcze krócej, niż się spodziewałem, i utonęły w zgiełku. Tej nocy każdy wolał być własnym numerem. Kiedy Maria się przebrała, wyszliśmy natychmiast i udaliśmy się do wielkiego lokalu naprzeciwko Dworca Anhalter, zwanego „Europą”. To miejsce było zupełnie inne niż mały, kameralny Atlantyk. W ogromnych, ciągnących się po horyzont salach setki par tańczyło bez wytchnienia. Stoły zastawione były kolorowymi butelkami. Widać było ludzi, którzy, oparłszy głowy na rękach, już spali, i takich, którzy siedzieli sobie nawzajem na kolanach.

Tej nocy Maria była dziwnie wesoła, aż nadto. Trącała mnie w ramię:

– Gdybym wiedziała, że będziesz tak siedział z naburmuszoną miną, wybrałabym sobie na ten wieczór innego młodzieńca! – mówiła.

Piła z zadziwiającą szybkością kieliszek za kieliszkiem wytrawnego, aromatycznego wina reńskiego i zmuszała mnie, bym pił razem z nią.

Prawdziwa zabawa w lokalu zaczęła się po północy. Krzyki, śmiechy, huk czterech różnych orkiestr grających na całego, tupot nóg par tańczących na skos walca, wszystko mieszało się w jedno. Niekiełznana, dzika radość powojennych lat objawiała się tu w całej swej nagości. Widok chłopców o wątłych ciałach, zapadniętych twarzach i oczach błyszczących jak w chorobie nerwowej, gubiących się w niepohamowanej wesołości, i dziewcząt, które myślały, że najlepszym wyrazem buntu przeciw niesprawiedliwym i nielogicznym więzom społecznym oraz przesądom jest puszczenie wodzy popędom seksualnym – ten widok był naprawdę żałosny. Maria wcisnęła mi w rękę kolejny kieliszek i szepnęła:

– Raif, Raif. Źle robisz... Widzisz, jak się staram, żeby nie popaść w straszliwą nudę i melancholię. Daj spokój, chociaż tej nocy bądźmy kimś innym... Udawajmy, że nie jesteśmy sobą. Że jesteśmy jednym z tych tłumów ludzi, co wypełniają to miejsce. Zresztą, czy oni wszyscy są tacy, jakimi się wydają? Nie chcę. Nie chcę stawiać się ponad innymi, uważać się za mądrzejszą czy bardziej wrażliwą. Pij i śmiej się!...

Zauważyłem, że zaczyna być nieco pijana. Wstała z krzesła naprzeciwko mnie, usiadła obok i objęła mnie ręką za szyję. Serce waliło mi jak u ptaka złapanego w sidła. Ona myślała, że jestem smutny. A ja nie byłem. Byłem zbyt szczęśliwy, żeby się śmiać, i traktowałem swoje szczęście śmiertelnie poważnie.

Zagrał walc. Pochyliłem się ku jej uchu:

– Chodźmy... – powiedziałem. – Ale ja nie umiem zbyt dobrze...

Udała, że nie słyszy drugiej części zdania, zerwała się z miejsca:

– Chodźmy! – zawołała.

Zaczęliśmy wirować w tłumie. To nie było tańczenie; to było tylko szarpanie się tu i tam, poddane kaprysom ciał napierających na nas ze wszystkich stron. Lecz żadne z nas nie narzekało. Maria wbiła we mnie wzrok. W tych czarnych, zadumanych oczach coś błyszczało od czasu do czasu, czego nie rozumiałem i co mnie dezorientowało. Z jej piersi bił delikatny, a jednak cudownie piękny zapach skóry. Ponad tym wszystkim była bliskość niej, świadomość, że jestem dla niej kimś ważnym.

– Mario – wyszeptałem. – Jak to możliwe, że jeden człowiek może drugiego aż tak uszczęśliwić?... Jakież potężne siły muszą być w nim ukryte!

W jej oczach znów pojawił się ten błysk. Lecz popatrzyła na mnie jeszcze przez chwilę uważnie, po czym przygryzła wargę. Jej spojrzenie stało się mętne i bez wyrazu.

– Chodź, usiądźmy! – powiedziała. – Co za tłum! Chyba zaczynam się nudzić!

Piła dalej, kieliszek za kieliszkiem. W pewnej chwili wstała:

– Zaraz wracam! – rzuciła i oddaliła się, chwiejąc się na nogach.

Czekałem długo. Mimo jej nalegań unikałem picia zbyt wiele. Byłem bardziej otumaniony niż pijany. Głowa mnie bolała. Minęło blisko piętnaście minut, a ona nie wracała. Zacząłem się niepokoić. Poszedłem sprawdzić wszystkie toalety, czy gdzieś nie zasłabła. W środku były kobiety, próbujące spinaczami naprawić rozdarte sukienki lub poprawiające makijaż przed lustrem. Marii nigdzie nie znalazłem. Przejrzałem po kolei kanapy na skraju sal, na których pozawijały się i zasnęły kobiety. Nie było jej. Ogarnął mnie nagle lęk, który z każdą chwilą narastał. Potrącając siedzących i stojących, biegałem z jednej sali do drugiej. Przeskakując kilka schodów naraz, zbiegłem na dół i szukałem. Nie było jej.

Wtedy mój wzrok padł na zewnątrz, przez zaparowane szyby obrotowych drzwi lokalu. Wydawało mi się, że stoi tam jakaś biała postać. Rzuciłem się do drzwi, a gdy wyszedłem na zewnątrz, krzyknąłem. Maria Puder stała oparta o jedno z drzew tuż przed wejściem, z rękami złożonymi na wysokości głowy i twarzą przyciśniętą do pnia. Miała na sobie tylko cienką wełnianą sukienkę. Na jej włosy i kark padały powoli płatki śniegu. Usłyszawszy mój głos, odwróciła głowę i uśmiechnęła się:

– Gdzieś ty był! – powiedziała.

– Gdzie pani była? Co pani robi? Czy pani oszalała! – krzyknąłem.

Przyłożyła palec do ust:

– Cicho!... – szepnęła. – Chcę zaczerpnąć świeżego powietrza i ochłonąć. Chodźmy!

Niemal siłą wepchnąłem ją do środka; znalazłem krzesło i posadziłem ją; poszedłem na górę zapłacić rachunek i przyniosłem z szatni mój płaszcz i jej futro. Ruszyliśmy, zapadając się nogami w śnieg na ulicy.

Ściskała mnie mocno za ramię i starała się iść szybko. Na ulicach było wiele pijanych par. Główne arterie wypełnione były gromadami ludzi. Kobiety odziane tak cienko, że sprawiały wrażenie, jakby wyszły na ulicę w letnich sukienkach, wybuchały w tę pogodę, o drugiej czy trzeciej nad ranem, wesołym śmiechem i śpiewem, jakby wybrały się na wiosenną przechadzkę.

Maria ciągnęła mnie, żeby przecisnąć się jeszcze szybciej przez ten wesoły, pijany tłum. Tym, którzy zaczepiali ją po drodze, chcieli objąć ją za szyję, odpowiadała pobieżnym uśmiechem, zręcznie wymykała się z ich rąk i ciągnęła mnie dalej. Zdałem sobie sprawę, jak bardzo się myliłem, sądząc, że jest tak pijana, że ledwo stoi.

Kiedy dotarliśmy do nieco spokojniejszych ulic, zwolniła. Oddychała głęboko i głośno. Odetchnęła z ulgą: „Och!”, po czym odwróciła się do mnie:

– I jak? Podobała ci się ta noc? Bawiłeś się? Ach, ja bawiłam się świetnie, tak bardzo, tak bardzo się bawiłam...

Zaczęła się śmiać. Nagle dostała ataku kaszlu. Wiła się, jakby miała się udusić, piersi jej się trzęsły, ale nie puszczała mojego ramienia. Kiedy się nieco uspokoiła, powiedziałem:

– Co się stało? Widzisz, przeziębiłaś się!

Uśmiechnęła się szeroko:

– Ach, tak się bawiłam!... – powtórzyła.

Bałem się, że zaraz się rozpłacze, i teraz to ja chciałem jak najszybciej odprowadzić ją do domu.

Pod koniec drogi zaczęła się chwiać. Wyglądało na to, że siły i wola ją opuściły. Tymczasem zimne powietrze zupełnie mnie otrzeźwiło. Prowadziłem ją, trzymając w talii, od czasu do czasu nadepnąwszy jej na nogę. Kiedy przechodziliśmy przez jezdnię, o mało nie wywróciliśmy się na śnieg. Teraz mamrotała niewyraźnie jakieś bezładne słowa. Z początku myślałem, że nuci sobie pod nosem, potem zrozumiałem, że mówi do mnie, i nadstawiłem ucha:

– Tak... Taka już jestem... – mówiła. – Raif... Kochany Raif... Taka już jestem... Nie mówiłam ci?... Że nie mam stałych nastrojów... Ale nie ma co się smucić... Nie ma co... Jesteś bardzo dobrym chłopcem... Na pewno jesteś dobrym chłopcem!...

Nagle zaczynała szlochać, po czym znów coś bełkotała:

– Nie, nie, nie ma co się smucić...

Po pół godzinie stanęliśmy przed jej domem. Oparła się plecami o ścianę klatki schodowej i czekała.

– Gdzie są klucze? – zapytałem.

– Nie gniewaj się, Raif... Nie gniewaj się na mnie!... Są... muszą być w kieszeni!

Wsunęła rękę do wewnętrznej kieszeni futra i podała mi pęk trzech kluczy.

Otworzyłem drzwi. Kiedy odwróciłem się, żeby pomóc jej wejść na górę, wymknęła się i pobiegła po schodach.

– Spadniesz! – zawołałem.

Odpowiedziała zdyszana:

– Nie... Sama wejdę!

Ponieważ miałem klucze, poszedłem za nią. Na jednym z wyższych pięter odezwała się do mnie z ciemności:

– Jestem tu... Otwórz te drzwi!

Otworzyłem po omacku. Weszliśmy razem do środka. Zapaliła światło w pokoju. Od razu w oczy rzucały się stare, ale dość dobrze utrzymane meble i piękne dębowe łóżko.

Stałem nieruchomo na środku pokoju. Ona zdjęła futro i rzuciła je na bok, po czym wskazała mi krzesło:

– Siadaj! – powiedziała.

Sama usiadła na brzegu łóżka. Z niezwykłą szybkością zdjęła pantofle i pończochy, ściągnęła przez głowę sukienkę, rzuciła ją na krzesło i wślizgnęła się pod kołdrę.

Wstałem z miejsca, na którym siedziałem. Nie mówiąc ani słowa, wyciągnąłem do niej rękę. Zmierzyła mnie wzrokiem, jakby badała kogoś, kogo widzi po raz pierwszy, i na jej twarzy pojawił się pijany uśmiech. Spuściłem oczy. Kiedy znów na nią spojrzałem, zobaczyłem, że uniosła się nieco na łóżku, oczy miała szeroko otwarte, jakby ogarnięta wielkim niepokojem, i mrugała od czasu do czasu, jakby usiłowała obudzić się ze snu. Jej prawe ramię i ręka, wystające spod białej pościeli, były równie blade i białe jak twarz. Opierała się na lewym łokciu na poduszce.

– Przeziębisz się! – powiedziałem.

Szybko pociągnęła mnie za rękę i posadziła na brzegu łóżka. Potem przysunęła się, chwyciła obie moje dłonie i wtuliła w nie twarz:

– Ach, Raif – powiedziała – więc ty też tak potrafisz być?... Masz rację... Ale co ja mam zrobić? Gdybyś wiedział... Ach, gdybyś wiedział... Ale bawiliśmy się, prawda? Na pewno... Nie, nie, wiem!... Nie zabieraj rąk... Nigdy cię takim nie widziałam. Jaki ty potrafisz być pięknie poważny! Ale co jest powodem?

Podniosłem głowę. Uklękła na łóżku i usiadła obok mnie, położyła ręce na moich policzkach:

– Popatrz na mnie! – powiedziała. – To, co myślisz, nie jest prawdą... Udowodnię ci to... Udowodnię to przede wszystkim sobie... Czemu tak stoisz?... Wciąż nie wierzysz? Wciąż masz wątpliwości?

Zamknęła oczy. Widać było, jak usiłuje pochwycić coś, co ucieka jej w myślach, coś, czego nie może dosięgnąć, a czoło i brwi marszczyły się od wysiłku. Widząc, że jej nagie ramiona drżą, pociągnąłem kołdrę, owinąłem ją wokół jej pleców i przytrzymałem ręką, żeby nie spadła.

Otworzyła oczy. Uśmiechnęła się z zakłopotaniem:

– Tak... Ty też się śmiejesz, prawda?... – powiedziała, po czym nie dokończyła zdania i zaczęła wpatrywać się w kąt pokoju.

Włosy opadły jej na czoło. Światło padające z boku rzucało cień jej rzęs na górną część nosa. Jej dolna warga drżała lekko. W tej chwili była piękniejsza niż na obrazie, piękniejsza niż Madonna Arpiego. Przyciągnąłem ją do siebie ramieniem, którym trzymałem kołdrę.

Poczułem, że drży. Biorąc urywane oddechy, powiedziała:

– Oczywiście... Oczywiście! – mówiła. – Oczywiście, że pana kocham. I to bardzo... Czy może być inaczej?.. Kocham pana na pewno... Z całą pewnością. Ale dlaczego pan się dziwi? Czy mogłoby być inaczej?.. Czy pan myślał, że będzie inaczej? Rozumiem, jak bardzo pan mnie kocha... Ja pana kocham na pewno tak samo mocno...

Pociągnęła moją głowę ku sobie i pokryła całą moją twarz gorącymi pocałunkami.

Kiedy obudziłem się rano, usłyszałem jej głęboki, miarowy oddech. Spała, odwrócona do mnie plecami, z ręką podłożoną pod głowę. Jej włosy rozsypały się falisto na białej poduszce. Usta miała lekko rozchylone, a na ich kącikach dostrzegłem delikatny meszek. Kiedy oddychała, poruszały się skrzydełka jej nosa, a kilka kosmyków włosów, opadających na usta, unosiło się i opadało.

Komentarze