W ten sposób zobaczyła ojca, a potem strażnik złapał ją i odprowadził z powrotem do poczekalni. Tamten strażnik, inny niż ten, co wcześniej trzymał sznur, był bardzo uprzejmy i pocieszał Yeongchae. Posadził ją na ławce w poczekalni i z powagą mówił: „Nie płacz. Niedługo, za jakiś czas, twój ojciec wyjdzie”. Lecz Yeongchae, wcale nienaiwna, wiedziała, że to tylko puste słowa pocieszenia. I długo szlochała w głos. Strażnik, nie mogąc jej uspokoić, rzucił w końcu: „Nie płacz i idź już do domu” i odszedł w swoją stronę. Wtedy ktoś siedzący obok – mężczyzna z ostrzyżoną głową, w wełnianym durumagi – zapytał Yeongchae bardzo życzliwie: „Czemu płaczesz? Kogoś tu szukasz?”. Yeongchae opowiedziała, że jej ojciec i dwaj bracia są w tym więzieniu, że tak naprawdę nie są winni żadnej zbrodni, i że sama przybyła z daleka, by zobaczyć ojca. Myślała, że może te słowa wzbudzą litość i ktoś pozwoli jej częściej widywać ojca, a nawet przez jakiś czas dawać mu jeść. Mężczyzna wysłuchał, po czym zaczął pocieszać Yeongchae bardzo serdecznymi słowami: „Biedaczko. Zostań u mnie w domu i czekaj na następny dzień widzeń. Widzenia są tylko raz w miesiącu, więc przyjdź do mnie, pomieszkaj miesiąc, jeszcze raz zobacz ojca, a potem wracaj do domu”. Na wieść, że musi czekać kolejny miesiąc, by znów ujrzeć ojca, Yeongchae ścisnęło się serce, ale niezmiernie wdzięczna była za tę życzliwość. A myślała, że gdy tylko dotrze do Pjongjangu i spotka ojca, będzie z nim już na zawsze – tymczasem okazało się, że nawet go zatrzymać nie może, widuje go tylko raz w miesiącu. Nie miała pieniędzy, nikogo w Pjongjangu nie znała, więc martwiła się, gdzie znajdzie nocleg i coś do jedzenia jeszcze tego wieczoru. A przecież sierpień dobiegał końca, rankami i wieczorami wiał chłodny wiatr, a jej bawełniany strój i lniana koszula zdawały się marznąć. I gdyby przyszło spać bez niczego do przykrycia, całe ciało by się skuliło, nie mogłaby zmrużyć oka. Poprzedniej nocy, w jakimś domu za Czilseongmun, marzła do rana i nie zmrużyła oka – od rana zaczęła odczuwać ból brzucha i nim spotkała ojca, trzy razy miała rozwolnienie. Po wielu dniach uciążliwej podróży, trudów i dzisiejszego smutku, rozczarowania, kiedy spotkała ojca, całe ciało była bez sił, nie chciało jej się zrobić ani kroku. Gdy tak wtedy ktoś okazał jej serdeczność i zaprosił do siebie, Yeongchae, nawet wśród smutku, poczuła się nieco bezpieczniej. Jednak pomne, jak w oberży w Sukchonie dała się oszukać mężczyźnie z ostrzyżoną głową, zwątpiła – czy ten człowiek też taki? – i przyjrzała się bacznie jego mowie i zachowaniu. Ale ten różnił się od tamtego: dobrze ubrany, twarz miał stateczną – choćby nie wiem jak patrzeć, nie wydawał się złym człowiekiem. A jeśli chce mnie oszukać – pomyślała – ugryzę go w nos i ucieknę. Przede wszystkim chciała ciepłego posiłku, chciała spać w ogrzanym pokoju pod kołdrą. Pomyślała, że u tego mężczyzny dostanie smaczne jedzenie, przykrycie do snu – skoro tak dobrze ubrany, to i dom dostatni. I tak, idąc za jego słowami, poszła za nim. Po drodze mężczyzna trzymał ją za rękę, ciągnął i wypytywał życzliwie o różne rzeczy. Yeongchae odpowiadała bez sił. Jego dom był wewnątrz Namdaemun. Yeongchae dotarła tam, gdy była już tak zmęczona, że ledwo szła. Dom niezbyt duży, ale na pierwszy rzut oka czysty. Na drzwiach tabliczka: Kim Unryong. Yeongchae pomyślała, że napisany pięknie. Weszła do środka – podwórze i pokoje wyjątkowo schludne. Była tam jakaś ładna młoda pani i dziewczyna. Yeongchae w duchu stwierdziła: ta pani to żona tego mężczyzny, a ta dziewczyna – jego siostra. Dlaczego nie ma matki? Powinna być. Pewnie, podobnie jak moja babcia, zmarła ze starości. Wszystko zgadzało się z wyobrażeniami Yeongchae, więc od razu poczuła się spokojna. Tym bardziej, że była ta dziewczyna, podobna do siostry, i nie było żadnego innego mężczyzny – uznała to za zaletę. Wszyscy domownicy polubili Yeongchae. Wieczorem, jak sobie wymarzyła, po długim czasie zjadła smaczny posiłek – zupę mięsną. Po jedzeniu mężczyzna gdzieś wyszedł, a Yeongchae z tą panią i dziewczyną zapaliły lampę i zaczęły rozmawiać. Dziewczyna, biorąc Yeongchae za mężczyznę, mówiła niewiele, ale pani wypytała o jej los. Yeongchae, wzruszona, że pani tak serdecznie gładzi ją po głowie i dotyka dłoni, ze łzami opowiedziała swoją historię. Gdy szczegółowo mówiła, jak uciekła z domu matki w męskim przebraniu w poszukiwaniu ojca i braci, a po drodze przeżyła wiele trudności – oczy dziewczyny zrobiły się okrągłe, a pani, gładząc Yeongchae po plecach i tuląc jej szyję, płakała. Gdy Yeongchae skończyła, pani otarła łzy paskiem spódnicy i powiedziała: „Dziwiłam się, czemu masz twarz kobiety” – po czym otworzyła skrzynię i wyjęła nowo uszytą odzież. Yeongchae parę razy się wzbraniała, ale w końcu włożyła. Potem we trzy jeszcze bardziej się do siebie zbliżyły, śmiały się i rozmawiały. W pewnej chwili ta dziewczyna, która dotąd siedziała z kamienną twarzą, nagle się roześmiała, chwyciła Yeongchae za rękę i zaczęła mówić poufale. Yeongchae na chwilę zapomniała o ojcu i braciach – cieszyła się, jakby wróciła do własnego domu, który zaginął. Późną nocą mężczyzna wrócił, usłyszał od żony historię Yeongchae i zdumiał się. Wszyscy się roześmiali. Tak minęło kilka dni – Yeongchae czekała, żeby szybciej minął miesiąc, znów ujrzeć ojca i opowiedzieć mu o swoich wielkich dobroczyńcach.
🙝 🙟
Czekając, i miesiąc dłużył się strasznie. Yeongchae myślała o ojcu. Jej myśli wracały do tej przeraźliwie wychudzonej, zniszczonej twarzy, zapadniętych oczu, znoszonej, glinianej odzieży, do tamtego zarośniętego strażnika i ludzi, którzy z żelaznymi łańcuchami w pasie nosili wiadra z ekskrementami. Za każdym razem, gdy patrzyła na swoje piękne, ciepłe ubranie, gdy widziała smaczne jedzenie, które jadła rano i wieczorem, oczami wyobraźni widziała żałosny los ojca. Yeongchae traciła pogodę, jadła coraz mniej, często siadała sama i płakała. Pani i dziewczyna pocieszały ją jak wcześniej serdecznie, ale taka pociecha starczała na dni parę – gdy Yeongchae zostawała sama, bez pani i dziewczyny, mimowolnie płynęły łzy. Dlaczego nie może ocalić ojca i dwóch braci? Dlaczego nie może ich wyprowadzić z więzienia? Jeśli już nie zupełnie wypuścić, to chociażby dać im czystsze ubrania i smaczniejsze jedzenie? Słyszała, że w więzieniu gotują ryż z połową fasoli – może ojciec schudł przez niedostateczną ilość pożywienia? W dawnych księgach czytała, że bywały dziewczyny, które sprzedały swoje ciało, by wykupić rodziców z opresji – może i ona mogłaby tak zrobić… Pomyślała tak i pewnego dnia zwierzyła się mężczyźnie. On pochwalił jej intencje, ale powiedział: „Gdyby były pieniądze, można by przynosić jedzenie, a nawet doprowadzić do wyjścia z więzienia…” – i spojrzał na Yeongchae. Yeongchae przypomniała sobie starą opowieść. Tamta dawna dziewczyna sprzedała się, aby wykupić ojca – słyszała o tym, gdy sama nie miała jeszcze dziesięciu lat, i wówczas też płakała, pragnąc zrobić to samo. Gdy mężczyzna powiedział: „Gdyby tylko były pieniądze, można by dostarczać jedzenie, a nawet doprowadzić do wyjścia z więzienia” – Yeongchae pomyślała: może i ja tak zrobię? A gdy mężczyzna dodał: „Ależ pieniądze potrzebne” i spojrzał na nią z uśmiechem – pomyślała: słusznie, ten starszy pan radzi mi zrobić to, co zrobiła tamta dziewczyna. Jeśli sprzedam się, zdobędę pieniądze – ojciec i bracia wyjdą z więzienia. (Gdy wyjdą, pochwalą mnie). Ludzie będą mnie nazywać cnotliwą córką. Tak jak tamtą dziewczynę, zapiszą mnie w księgach, a inne dziewczęta będą czytać i płakać, i chwalić mnie tak, jak ja. A jeśli nie sprzedam swego ciała, by ratować rodzinę – ten pan i wszyscy ludzie wyśmieją mnie jako niegodną córkę. A poza tym, przez czas pobytu w tym domu poznała, że pani była kiedyś kisaeng, a dziewczyna uczy się teraz na kisaeng – codziennie przychodziły inne kisaeng, piękne, ładnie ubrane, o dobrych sercach… Myślała, że wszystkie kisaeng to dobre dziewczęta. Zwłaszcza gdy zobaczyła, że kisaeng pięknie piszą i znają literaturę – uznała, że to dobrze wykształcone panny. I tak Yeongchae podjęła decyzję. Powiedziała więc mężczyźnie: „Zdecydowałam się. Ja też zostanę kisaeng. Trochę się uczyłam. Tymi pieniędzmi chcę ocalić ojca” – i poczuła nieznaną radość i jakąś dumę. Mężczyzna pogładził ją po plecach i rzekł: „Prawdziwie chwalebna córka! Zajmę się tym według twej woli”.
I tak Yeongchae została kisaeng. Nie dlatego, że chciała – tylko po to, by może ocalić starego ojca. I prawda: nie tylko nie udało się wykupić ojca i braci z pieniędzy ze sprzedaży jej ciała, ale mężczyzna, który obiecał pomoc, wziął dwieście wonów z jej wykupu, porzucił dom i żonę, i uciekł nie wiadomo dokąd. A gdy ojciec usłyszał, że jego córka sprzedała się na kisaeng, by go uratować – zagłodził się na śmierć. Mimo to – Yeongchae nie została kisaeng z własnej woli, tylko całkowicie po to, by uratować starego ojca i braci.
Lecz któż to zrozumie? Niebo i duchy wiedzą, ależ jaki śmiertelnik to pojmie? Gdybym teraz to wyznała, czy Hyeongsik by uwierzył? Pewnie powiedziałby: „Jesteś kobietą lekkich obyczajów, zostałaś kisaeng, a teraz, gdy się starzejesz i masz dość tego życia, zwyczajnie mnie oszukujesz” – i śmiałby się ze mnie. A gdy parę miesięcy po tym, jak zostałam kisaeng, poszłam do więzienia do ojca, on, usłyszawszy, że jestem kisaeng, wpadł w straszny gniew: „Ty ścierwo! Ty plamo naszego świetnego rodu! Kto uwikłał cię, mała dziewczyno, żeś już zhańbiła swe ciało?” – myślał, że z rozpusty zostałam kisaeng, i w końcu odebrał sobie życie. Skoro nawet własny rodzic tak pomyślał, jakże by Hyeongsik uwierzył w moje słowa? Rankiem, gdy postanowiłam szukać Hyeongsika, chciałam mu wszystko opowiedzieć, co się działo – ale na myśl o tym całe postanowienie pierzchło, a w piersi wezbrał tylko żal i gorycz. Ach, czyż na świecie nie ma już nikogo, kto by wysłuchał mej prawdziwej opowieści?
Tak myślała Yeongchae, westchnęła głęboko, otarła oczy i spojrzała na Hyeongsika i staruszkę. Hyeongsik patrzył na nią serdecznymi oczyma, czekając na dalszy ciąg jej dziejów; staruszka gładziła Yeongchae po plecach i smarkała.
„I cóż, gdy wyrwałaś się z rąk tego nędznika, co się stało?” – ponaglił Hyeongsik. Yeongchae otarła łzy (spojrzała na Hyeongsika) i wstała.
„Opowiem później.”
„Dlaczego?” – nie słuchając protestów Hyeongsika i nie odpowiadając na pytanie: „Gdzie mieszkasz?”, wzięła dziewczynkę i wyszła. Hyeongsik i staruszka spojrzeli po sobie.
„Co się stało?” – rzekli.
🙝 🙟
Widząc, że Yeongchae urywa opowieść i nagle wstaje, by wyjść, Hyeongsik stał przez chwilę oszołomiony, po czym bez kapelusza wybiegł za drzwi. Lecz wśród tłumu przechodniów nie mógł dojrzeć, dokąd poszła. Hyeongsik żałował, że nie wybiegł zaraz za nią. Przez chwilę krążył w tę i z powrotem po ulicy, w końcu zrezygnowany wrócił do domu. Staruszka wciąż siedziała i płakała.
Hyeongsik oparł się o biurko i myślał o sprawie Yeongchae. Dlaczego urwała opowieść w pół słowa i tak prędko wyszła? Dlaczego płakała tak żałośnie? Za nic nie mógł zrozumieć przyczyny. Może zrobił coś, co nie spodobało się Yeongchae? Nie, słuchałem jej z najgłębszym współczuciem i uwagą. Gdy przed chwilą Yeongchae patrzyła na mnie utkwionym wzrokiem, widząc te przejrzyste oczy pełne łez, poczułem do niej niezmierną miłość. Yeongchae na pewno dostrzegła to w mojej twarzy – więc dlaczego przerwała opowieść i tak prędko wyszła? Na pewno kryje się za tym głęboka, nie do wyjawienia przyczyna. Jakaż to? Skoro przyszła szukać mnie, chciała opowiedzieć wszystko – czemuż przerwała i tak szybko wróciła? Aha, staruszka gospodyni powiedziała wcześniej: „Chociaż wygląda jak uczennica, to raczej kisaeng”. Może to prawda? Samotnie przybyła do Pjongjangu, wpadła w sidła jakiegoś łotra i została kisaeng. Potem, gdzieś w Seulu trudniła się tym, a dowiedziawszy się, że tu mieszkam, przyszła mnie odszukać. Jeśli tak, to w jakim celu? Może za starym przyjacielem z dzieciństwa zatęskniła, chciała go zobaczyć. A gdy mnie spotkała, wróciły wspomnienia o rodzicach i rodzeństwie, zapłakała i zaczęła opowiadać swoje losy. A potem, bojąc się, że jeśli wyjawi, iż jest kisaeng, zrobię jej przykrość – urwała i odeszła. W takim razie rzeczywiście została kisaeng? Ta córka łaskawego Park Seonsaenga – kisaeng? Córka gorliwego, oddanego światu Park Seonsaenga uległa pokusom i stała się igraszką rozpustnych mężczyzn? Może umówiła się z jakimś hulaką na dzisiejszy wieczór i przed umówioną godziną na chwilę wpadła do mnie? Albo w drodze na spotkanie z nim wstąpiła na moment? To mogłoby tłumaczyć całe zachowanie. Gdy wyszedłem za nią na ulicę, przed posterunkiem w Gyodong zobaczyłem wysokiego mężczyznę i kobietę, idących ramię w ramię – może to była właśnie ona? W takim razie teraz Yeongchae siedzi w jakiejś restauracji, trzyma się za ręce z rozpustnikiem, przytula się, całuje, dzieli się kieliszkiem, nuci sprośne piosenki i mówi plugawymi słowami, szukając brudnej rozkoszy. Oczy, które tu płakały, teraz rzucają zalotne spojrzenia na mężczyzn; usta, które tu mówiły o swym smutnym losie, teraz wypowiadają rzeczy, których nie godzi się przytaczać. Może właśnie w tej chwili, wtulona w ramiona jakiegoś mężczyzny, oddaje się nieczystej rozkoszy? Na tę myśl w piersi Hyeongsika wezbrało ostre uczucie niesmaku. Cała ta wzruszająca scena sprzed chwili była udawana! Ja i staruszka, słuchając i płacząc, byliśmy dla niej pośmiewiskiem – śmiała się w duchu! Ach, ohydna kobieta! – pomyślał. Ach, Yeongchae stała się tylko zatraconą dziewką! Została plugawą, zgniłą kisaeng! Zapomniała o rodzicach, zapomniała o rodzeństwie, uległa pokusom i stała się brudnym ciałem jak psie łajno! Dom Park Seonsaenga upadł! Hyeongsik podniósł głowę, rozejrzał się bezmyślnie po pokoju, wziął wachlarz stojący na biurku, wachlował rozpaloną twarz i wyszedł na ganek. Skądś dochodziła muzyka z kina, dźwięki dzwonków riksz na ulicy Gyodong. Hyeongsik nie mógł uporządkować myśli – spacerował przez chwilę po wąskim podwórku, po czym wszedł do pokoju i legł na posłaniu, nie zdejmując ubrania. Zamknął oczy. Lecz w oczach wciąż widział płaczącą Yeongchae – a jej opowieść przesuwała mu się przed oczami jak przezroczysty, ruchomy obraz: gdy opuszczał dom Park Seonsaenga w Anju, trzymał Yeongchae na rękach, mówiąc: „Już cię nie zobaczę” – widział, jak ucieka z domu matki, z psem, w księżycową noc; jak w oberży w Sukchonie porywa ją jakiś łotr; jak w męskim przebraniu, z martwym psem, siedzi i płacze na pustej drodze o świcie. A potem obraz się urywał, na długo zapadała ciemność – a potem widział Yeongchae, która trzyma janggu i siedzi wśród hulaszczych rozpustników, śpiewając lubieżną pieśń lubieżną miną, i widział, jak śpi na jednej poduszce z jakimś mężczyzną.