Hyeongsik sprawiał wrażenie, jakby całkowicie zerwał więzy ze światem. Porzucił szkołę, uczniowie przestali go odwiedzać, a nieliczni przyjaciele, których miał, również się nie pojawiali. Nawet Useon, jakby pochłonięty jakimiś pilnymi sprawami, gdzieś przepadł. Odkąd budził się do chwili, gdy zasypiał, Hyeongsik myślał wyłącznie o Seonhyeong i o Stanach Zjednoczonych. Mimo to nie czuł ani odrobiny samotności – przeciwnie, ogarniała go niezmierzona radość. Wszelkie nadzieje Hyeongsika skupiały się na Seonhyeong i na Stanach Zjednoczonych. Gdy ludzie ganili go za chadzanie do domów gisaeng, gdy szkalowali go, że żeni się dla pieniędzy – dla Hyeongsika było to jedynie śmieszne. Choćby cały świat go nienawidził i wyśmiewał, wystarczyło, że jedna Seonhyeong go kochała i chwaliła. A gdy pewnego dnia wróci ze Stanów Zjednoczonych, wszyscy będą patrzeć na niego z podziwem i szacunkiem. Człowiek pozbawiony nadziei na przyszłość próbuje nadać swej teraźniejszości jak największą wartość, lecz dla Hyeongsika, który żywił wielkie nadzieje, teraźniejszość była całkowicie bezwartościowa. To, jak uczył w Szkole Gyeongseong, jak kochał swych uczniów, jak sądził, że jego życie i praca mają sens – wszystko to wydawało mu się śmieszne, a jego dawne „ja" jawiło się jako bezwartościowy, niezgrabny człowiek. Dotychczasowe życie było jedynie tymczasowe – teraz dopiero zaczynało się jego prawdziwe życie. Dlatego w myślach Hyeongsika przyszłość rysowała się w samych barwach szczęścia, nie dostrzegał w niej żadnego nieszczęścia. Czuł się, jakby jego ciało, opuściwszy ten pełen cierpienia i chaosu, zakurzony świat, wzniosło się na wysokość tysięcy cheok pośród przestworzy. Spotykani na ulicach ludzie wydawali mu się teraz istotami innego gatunku – godnymi pożałowania. Zwłaszcza staruszka, którą dotąd uważał za swą towarzyszkę, wyglądała w jego oczach niezwykle żałośnie, jakby nagle postarzała się i skurczyła. Jednak dla Hyeongsika, człowieka o niełaskawym losie, zrodziło się kolejne zmartwienie.
Ktoś powiedział Kim Jang-ro, że zachowanie Hyeongsika jest nieprzyzwoite. Pewnego dnia Kim Jang-ro, z niezadowoloną miną, rzekł do swej małżonki:
– Cóż, na tym świecie komu można ufać?
– Czemu tak mówisz?
– Podobno Hyeongsik chadza do domu gisaeng.
Pani, sama będąc dawniej gisaeng, słowa te sprawiły pewien ból, lecz teraz była przecież szanowaną małżonką dostojnika, więc uznała, iż nie wypada okazywać cierpienia. Udając zdumienie, spytała:
– Co też mówisz!
– Podobno Hyeongsik tak się zauroczył pewną gisaeng imieniem Gyewolhyang z Dabanggol, że nocami tam przesiadywał. I że przy jakiejś Tapgol Seungbang pokłócił się z kimś o tę kobietę, doszło do rękoczynów, do kopania i bicia, zrobiła się awantura. Co więcej, jakoby gdy Gyewolhyang znudziła się Hyeongsikowi i uciekła do Pjongjangu, on za nią pognał. Mówiłem, że to niemożliwe, ale oni znają nawet dokładne daty i mają namacalne dowody – westchnął. – Och, postąpiłem lekkomyślnie.
Pani słuchała, raz po raz wstrząśnięta, po czym zapytała:
– Ach, któż to mówi?
Na myśl, że oddałaby ukochaną córkę takiemu człowiekowi, zabolało ją serce. Lecz sądząc po wyglądzie i sposobie bycia Hyeongsika, nie wydawało się to prawdopodobne, więc rzekła:
– Ktoś musiał go oczernić.
– Ha, ja też początkowo tak myślałem. Lecz gdy zacząłem dociekać, okazało się, że te słowa mogą być prawdziwe. Wszak daty, gdy Hyeongsik miał być w Pjongjangu, przypadają dokładnie na te dwa dni, gdy nie pojawił się w naszym domu. Podobno w Szkole Gyeongseong też mieli o tym mówić i dlatego go wyrzucili.
– Ach, cóż za historia!
Właśnie wtedy weszła Seonhyeong, więc przerwali rozmowę. Lecz Seonhyeong zdążyła usłyszeć większą część. Potem Kim Jang-ro z małżonką już nie poruszali tego tematu, lecz w sercach ich zagościła niewypowiedziana troska. Seonhyeong również, sama nie wiedząc czemu, po usłyszeniu tych słów poczuła pewien niesmak. Patrząc na Hyeongsika, nie miała ochoty się uśmiechać – przeciwnie, myślała o nim z niechęcią. Wciąż czuła do niego sympatię, ale jednocześnie rodziła się w niej niechęć i podejrzliwość. W piersi Seonhyeong zagościło cierpienie. Hyeongsik, nieświadom tego, wiódł życie po dawnemu wesoło, lecz domownicy Kim Jang-ro mimowolnie milkli, rzadziej się uśmiechali, a gdy spotykali Hyeongsika, traktowali go z pewną dozą niechęci, wzgardy i urazy. Hyeongsik powoli zaczął dostrzegać tę zmianę. Sunae swymi smutnymi oczami cicho obserwowała tylko, jak się sprawy mają.
🙝 🙟
W oczach Seonhyeong Hyeongsik od początku był zbyt mało odpowiedni, by stać się jej partnerem. Jej wyobrażenie o idealnym mężu było takie: po pierwsze, twarz okrągława, skóra jasna z lekkim rumieńcem, oczy wilgotne i błyszczące, głos płynny i pogodny, sylwetka smukła i zgrabna, dłonie białe i delikatne, utalentowany, absolwent uniwersytetu… Taki właśnie. Człowieka takiego, co do zasady, trudno znaleźć poza zamożnym rodem. Początkowo chciała, by był synem jakiegoś pastora lub starszego, lecz z czasem zrozumiała, że bycie pastorem czy starszym to wcale nie taki zaszczytny urząd. Dlatego uznała, że jej idealny małżonek powinien być studentem w Stanach Zjednoczonych.
Gdy po raz pierwszy ujrzała Hyeongsika, niewątpliwie poczuła radość, jaką dziewczyna odczuwa, spotykając mężczyznę, ale ani przez chwilę nie pomyślała o nim jak o swym partnerze. Uważała go za kogoś z innej, o wiele niższej klasy. Po pierwsze, wygląd Hyeongsika nie odpowiadał jej ideałom. Twarz miał podłużną, wystające kości policzkowe, zapadnięte policzki, opadające kąciki oczu, a do tego na czole kilka zmarszczek – śladów długotrwałej biedy. Dłonie miał zbyt duże, a palce niekształtne… Nie był całkiem brzydki, ale odbiegał od jej wymarzonego mężczyzny o całe niebo. W postawie Hyeongsika przebijał nieukrywany ślad ubóstwa, jakaś melancholia, jakby nie potrafił w pełni wyprostować serca. Do tego jego życiorys i pozycja nauczyciela w Szkole Gyeongseong wydawały się Seonhyeong zbyt mizerne. Dlatego nigdy nie czuła do niego szczególnej sympatii, a cóż dopiero miłości. Jeśli kiedykolwiek żywiła wobec Hyeongsika choćby odrobinę przychylności, to musiała być to litość. W oczach Seonhyeong Hyeongsik wydawał się rzeczywiście godny pożałowania. Gdy uczyła się angielskiego i słuchała jego opowieści, dostrzegła w nim pewien ukryty majestat i siłę, ale dla siedemnasto- czy osiemnastoletniej panny nie było to zbyt ważne. Stąd też pomyślała kiedyś: „Niech Hyeongsik i Sunae zostaną parą".
Gdy usłyszała, że ma zostać zaręczona z Hyeongsikiem, zaskoczenie mieszało się z rozczarowaniem. Złościła się na ojca, że chce jej za męża kogoś takiego jak Hyeongsik, i czuła niesmak. Jej ideały legły w gruzach, a ona sama, jak sądziła, nagle upadła w hierarchii. Lecz Seonhyeong wiedziała, że nie może sprzeciwiać się woli rodziców. Jedno słowo ojca miało zadecydować o jej całym życiu.
Postanowiła więc doszukiwać się w Hyeongsiku samych zalet. Na różne sposoby korygowała w myślach jego twarz. Unosiła mu lekko kąciki oczu, ścinała wystające kości policzkowe (pomniejszała dłonie), wysuwała nieco zapadniętą dolną szczękę, by twarz stała się bardziej okrągława, a na policzki i czoło dodawała odpowiednią ilość ciała, pokrywając je różem… Gdy tak poprawiała, twarz Hyeongsika stopniowo zaczynała jej odpowiadać. Lecz od czasu do czasu kości policzkowe, które próbowała wcisnąć, wystawały jeszcze bardziej, policzki, które próbowała wypchnąć, zapadały się głębiej, oczy robiły się przesadnie wąskie albo też wytrzeszczały się jak u wołu. Wtedy złościła się, rozcierała stopą jego twarz na miazgę, po czym siadała, spokojnie zamykała oczy, a gdy wciąż nie czuła spokoju, zaczynała na nowo modelować jego oblicze. Gdy czasem szło jej gładko i cieszyła się, patrząc na swoje dzieło, wtedy właśnie wchodził prawdziwy Hyeongsik z taką miną, że burzył jej mozolnie ulepioną twarz bez śladu. Podczas lekcji często spoglądała na Hyeongsika i próbowała nałożyć mu na twarz maskę, którą własnoręcznie wymodelowała. Lecz maska nie chciała się trzymać. Gdy Hyeongsik wkładał cały swój zapał w nauczanie angielskiego swej przyszłej, ukochanej żony, Seonhyeong wytrwale korygowała jego twarz. Sunae siedziała obok, przenosząc wzrok to na Hyeongsika, to na Seonhyeong, usiłując odgadnąć myśli obojga.
Seonhyeong zaprzestała poprawiania twarzy Hyeongsika. Zrozumiała, że to przedsięwzięcie jest skazane na niepowodzenie. Postanowiła więc z całych sił polubić jego twarz taką, jaka jest. Dotąd starała się zmienić twarz Hyeongsika, by pasowała do jej gustu, teraz zaś chciała zmienić swój gust, by pasował do twarzy Hyeongsika. Na siłę powtarzała sobie: „Twarz Hyeongsika jest ładna". Próbowała też myśleć: „Te wystające kości policzkowe i opadające kąciki oczu są jednak urocze". Albo: „Jego duże dłonie i długie palce są jednak bardziej męskie". I czasem udawało jej się w to uwierzyć, a czasem wydawało jej się to jeszcze brzydsze.
Stopniowo jednak, im dłużej ze sobą przestawali, im więcej słów padało, im bardziej ich myśli zaczynały współbrzmieć, Seonhyeong zaczynała coraz bardziej przywiązywać się do Hyeongsika. Doszła do wniosku, że jego wargi są piękne, a on sam jest człowiekiem wielce czułym i o łagodnym sercu. Gdy kładła się spać, zwykła malować sobie w wyobraźni postać Hyeongsika i poprawiać mu twarz. W końcu rysowała jego wargi, które podobały jej się najbardziej, patrzyła na nie, uśmiechała się do siebie i szeptała: „Nawet tylko to jest dobre". Seonhyeong pokochała wargi Hyeongsika. I tak cała twarz Hyeongsika stawała się dla niej jedynie wargami.
🙝 🙟
Hyeongsik również nie wierzył, by jego wygląd mógł poruszyć serce Seonhyeong. Od czasu zaręczyn, gdy zostawał sam, stawał przed lustrem i oglądał swoją twarz, zastanawiając się, co Seonhyeong może lubić, a co nie, i korygował swoje oblicze na podobieństwo tego, co robiła Seonhyeong. Nie wiedział jednak, że jest to ta sama twarz, którą Seonhyeong rozcierała stopą. Hyeongsik ufał jednak swojej osobowości i wiedzy. Wierzył, że siła jego charakteru wystarczy, by zdobyć serce Seonhyeong. Seonhyeong jest jeszcze dzieckiem. Nie dorównuje mu jako towarzyszka rozmów. Nie jest jeszcze na tyle dojrzała, by docenić jego osobowość. To było cierpieniem. Czemu brak mi urody i postury, którymi mógłbym oczarować kobietę? Czemu nie mam majątku, pozycji i sławy, których zazdrościłby mi świat? – zadawał sobie pytania. Wygląd, majątek, pozycja – przez całe życie wyśmiewał się z tych rzeczy i drwił z nich, a teraz, gdy przyszło co do czego, strasznie ich pożądał. Wyobrażał sobie więc siebie jako panicza z bogatego domu, jako wytwornego, pięknego młodzieńca, a potem stawiał przed sobą Seonhyeong. Gdy to robił, jego obecne położenie wydawało mu się tak nikłe i żałosne, że sam czuł, jak pot spływa mu po plecach. Czy Seonhyeong mnie pokocha? A może znienawidzi albo będzie mi współczuć? Na samą myśl o tym nie chciał już stawać przed nią. Czy to małżeństwo z Seonhyeong to nie jest przypadkiem anghon – małżeństwo z górą? Ona ma pieniądze, pozycję i urodę, a co ja mam? Na tę myśl ogarniał go wstyd. A gdy pomyślał: „Będę studiować w Stanach Zjednoczonych za pieniądze z domu żony", wstyd stawał się jeszcze większy, i wydawało mu się, że cały świat śmieje się z jego nieudolności.
Owa duma Hyeongsika – że nikt w Joseon nie ma tyle zapału co on, nikt nie dorównuje mu osobowością, wiedzą i talentem, że to jego ręce położą kamień węgielny pod cywilizację Joseon – prysnęła. Nie tyle prysnęła, ile przestała być dla niego taka ważna. Musi zdobyć miłość Seonhyeong. To był jego jedyny cel. Bał się, że może jej nie zdobyć. To była jego jedyna rozpacz. Nawet wyjazd do Stanów Zjednoczonych na studia służył już nie tyle cywilizacji Joseon, ile zdobyciu miłości jednej jedynej Seonhyeong. W obliczu miłości cała pycha i duma znikają.
Hyeongsik nie mógłby żyć bez Seonhyeong. Gdyby Seonhyeong go odrzuciła, nie miałby się już czego spodziewać na tym świecie. Gdyby go odrzuciła, zabiłby ją i siebie nożem. Na szczęście Seonhyeong nie jest osobą, która sprzeciwiłaby się rozkazowi ojca, i nie odrzuci go z powodu braku miłości. Lecz jeśli trzeba by siłą moralności i siłą prawa dopiero zmusić Seonhyeong do poddania się jego miłości, byłoby to hańbą. Więc na siłę próbował się przekonać: „Nie, Seonhyeong mnie kocha".
Mimo to Hyeongsik wciąż nie zaznawał spokoju. Przyszła mu do głowy myśl, by wypróbować miłość Seonhyeong. Najpierw poprosi ją o uścisk dłoni, a potem o pocałunek. Jeśli się zgodzi, będzie to znak miłości, jeśli nie – jej braku. Przypomniał sobie słowa Useona: „Bądź męski, bądź stanowczy". Postanowił, że dziś wreszcie to zrobi, ale wciąż nie mógł się odważyć.
Ostatnio zachowanie Kim Jang-ro i jego małżonki zdawało się nieco zmienione. Postawa Seonhyeong pozostała taka sama, ale w jej oczach czaił się jakiś niepokój. Hyeongsik mniej więcej domyślał się, o co chodzi, ale trudno mu było pierwszy zacząć rozmowę, więc martwił się w samotności. Wierzył jednak, że skoro nie zrobił nic złego, prędzej czy później nastąpi dzień, gdy nieporozumienie się wyjaśni. Dlatego przez kilka dni uczył tylko angielskiego i wracał do domu, by czytać książki.
Pewnego dnia przyszedł list do Hyeongsika. List od Byeong-guka z Hwangju. W liście było napisane tak:
„Wiesz, bracie, że między mną a moją żoną nie ma uczucia. Ostatnio stało się to jeszcze bardziej dotkliwe. Nie chodzi o to, że moja żona ma jakieś wady, ani że moje serce zbłądziło. W ostatnich dniach ogarnął mnie przejmujący smutek samotności, a ten smutek nie jest w ukojeniu przez moją żonę. Czegoś szukam. Broń Boże, nie tyle czegoś, ile kogoś. I wydaje się, że tą osobą jest ktoś przeciwnej płci. Jeśli tej osoby nie znajdę, umrę z samotności. Na siłę próbuję kochać swoją żonę. Lecz im bardziej się staram, tym bardziej się oddalam.
Moja siostra wróciła do domu. Gdy ją widzę, raduję się wielce. Ona rozumie moje serce i na różne sposoby pociesza mnie. Starałem się więc znaleźć u siostry tę duchową pociechę, której nie daje mi żona. I rzeczywiście ją znalazłem. Lecz odkryłem nową rzecz. Jest nią to, że „miłość siostry ma swoje granice". Już nie zadowalam się tylko miłością siostry. Sądziłem, że szukam wyłącznie duchowej pociechy, ale teraz wreszcie zrozumiałem, że to nieprawda. To znaczy, zrozumiałem, że to, czego pragnę, nie jest miłością cząstkową – ani duchową, ani cielesną – lecz miłością całej osoby, ducha i ciała.
I oto stanęła przede mną pewna kobieta. Ciągnie mnie do niej nieodparcie. Teraz jestem rozdarty między obowiązkiem a miłością i cierpię niewymownie."
Taki był ten długi list.
🙝 🙟
Hyeongsik był zdumiony, przeczytawszy list Byeong-guka. Byeong-guk należał do najbardziej moralnych osobistości wśród studentów za granicą. Nie pił alkoholu, a o kobietach – rzecz jasna – nawet nie zbliżał się do nich. Zwłaszcza w kwestii relacji małżeńskich miał wyjątkowo niezłomne poglądy. Gdy ktoś mówił o braku uczuć do żony czy o rozwodzie, Byeong-guk stanowczo protestował. Uważał, że skoro raz zostało się małżeństwem, ma się obowiązek kochać się aż do śmierci – wyznawał chrześcijańskie pojęcie małżeństwa. W czasach, gdy wśród studentów za granicą szerzyły się teorie o wolnej miłości i rozwodach, Byeong-guk był gorliwym rzecznikiem świętości małżeństwa. A teraz ten sam Byeong-guk pisał takie słowa. Hyeongsik przeczytał jeszcze raz fragment listu: „Chcę kochać żonę z całej siły, ale im bardziej się staram, tym bardziej się oddalam". I pomyślał o słowach: „Czegoś szukam. Zda się, że kogoś przeciwnej płci. Jeśli tego nie zdobędę, chyba umrę". Oraz o tym: „To, czego szukam, nie jest miłością cząstkową – ani duchową, ani cielesną – lecz miłością całej osoby, ducha i ciała". Widział wyraźnie przed oczyma cierpienie Byeong-guka i poczuł dla niego bezgraniczne współczucie. Lecz pomyślał też o swoim położeniu. Czy Seonhyeong naprawdę go kocha? Czy on otrzymuje od Seonhyeong „nie cząstkową, lecz miłość całej osoby?" Jakkolwiek starał się myśleć dobrze, postawa Seonhyeong wobec niego wydawała się chłodna. Czy te zaręczyny naprawdę opierały się na miłości?
Tamtego wieczoru Seonhyeong odpowiedziała: „Tak". Lecz co znaczyło to „tak"? Czy znaczyło „Kocham Hyeongsika"? Czy też: „Rodzice każą, więc spełniam ich wolę"? Czy jej położenie względem niego nie jest przypadkiem takie samo, jak położenie żony Byeong-guka? Na tę myśl Hyeongsik poczuł nagle niesmak. Jeśli Seonhyeong odpowiedziała tak tylko dlatego, że nie mogła sprzeciwić się rodzicom, a nie z prawdziwej miłości do niego, to znaczy, że poświęca się biedną Seonhyeong. Będzie skazana na życie w cierpieniu u boku męża, który jej nie kocha, a i on, Hyeongsik, nigdy nie zazna szczęścia. Czy zaspokajanie własnej żądzy kosztem poświęcenia czyjegoś życia nie jest sprzeczne z ludzką 덕? Postanowił więc zapytać Seonhyeong o jej prawdziwe zamiary.
Nazajutrz, gdy Sunae położyła się z bólem głowy, nadarzyła się okazja, by zostać sam na sam z Seonhyeong. Po skończonej lekcji angielskiego Hyeongsik, zbierając całą swą siłę,