Tellura
← Powrót do powieści

Rozdziały 41–60 (2/6)

Rozdział 14 · 2655 słów · ~14 min czytania

Hyeongsik nie wiedział nawet, że staruszka stanęła za drzwiami, i myślał o Yeongchae. Wspominał widok, który widział w Cheongnyangsa. Myślał o tym, jak Kim Hyeonsu zerwał się z wrzaskiem, jak Yeongchae na ustach pojawiła się krew, jak jej ubranie się zsunęło, odsłaniając biały brzuch na szerokość dłoni. Potem pomyślał o tym, jak Useon powiedział „mo dameda”. Zastanawiał się, czy Yeongchae rzeczywiście została zhańbiona przez Kim Hyeonsu. Co miało znaczyć to „mo dameda”, które Useon wypowiedział, podglądając przez okno? Czy to znaczyło „ciało Yeongchae jest już splugawione”, czy też Useon powiedział tak tylko dlatego, że zobaczył, iż omal nie doszło do splugawienia? Hyeongsik pomyślał, że dobrze byłoby zajrzeć przez okno, zanim kopnął w nie nogą. Za nic nie chciał interpretować słów Useona „mo dameda” jako „ciało Yeongchae zostało wcześniej splugawione”. Czyż nie było tak, że właśnie w chwili, gdy miało dojść do splugawienia, z pomocą niebios on i Useon uratowali Yeongchae? Tak, tak! — Hyeongsik westchnął z ulgą.

Lecz co miało znaczyć to związanie rąk i nóg? Co miało znaczyć to rozdarcie spódnicy i spodni, odsłonięte nogi? I co miało znaczyć to, że Yeongchae zakryła twarz obiema rękami i przygryzła wargi? A jednak — dlaczego nie powiedziała mu ani słowa? Ach, czy słowa Useona „mo dameda” nie były prawdą? Racja! Racja! Ciało Yeongchae jest splugawione. Ciało Yeongchae zostało splugawione przez Kim Hyeonsu. Hyeongsik zacisnął pięści i kilka razy wyrzucił je w powietrze. Potem przypalił papierosa i zaciągał się łapczywie, nie paląc go właściwie. Dym tytoniowy nie rozpraszał się w wilgotnym, nieruchomym powietrzu, lecz krążył falami wokół rozpalonej głowy Hyeongsika. Hyeongsik cisnął na podwórze na wpół wypalonego papierosa i obiema rękami zaczął wachlować kłębiący się wokół głowy dym. Dym rozpraszał się na wszystkie strony — to szybciej, to wolniej, jakby zabłądził. Mucha, która spała na suficie, zerwała się z brzęczeniem, po czym znów ucichła. Hyeongsik znów opuścił głowę i siedział nieruchomo jak namalowany.

Czy Yeongchae do tej pory była dziewicą? Czy będąc przez siedem, osiem lat gisaeng, mogła pozostać dziewicą? I czy mogła trudnić się gisaeng, nie uprawiając nierządu? Raz czy dwa — być może, ale gdy dziesięć, dwadzieścia razy mężczyźni napierali na nią żądzą i pieniędzmi, czy dziewczyna imieniem Yeongchae zdołałaby dochować czystości? Nawet gdyby miała dobre pochodzenie i w dzieciństwie uczyła się zasad i historii cnotliwych niewiast, czy z tym bagażem mogłaby przez siedem, osiem lat zwyciężyć dziesiątki, setki potężnych pokus? Hyeongsik pomyślał o bohaterkach powieści, które dotąd czytał, i o kobietach, o których słyszał z gazet lub z opowieści. W dawnych powieściach chińskich i w naszych rodzimych zbiorach opowieści istotnie bywały kobiety, które dochowały wierności jak sosna i bambus. Lecz to działo się w powieściach. Czy w rzeczywistości coś takiego mogło się zdarzyć? W dawnych powieściach była kobieta, która nawet zostawszy gisaeng, nie straciła znaku dziewictwa na ramieniu. Lecz czy w rzeczywistości mogła istnieć taka osoba? Czy kobieta w wieku osiemnastu, dziewiętnastu lat mogła za każdym razem odmawiać mężczyznom, którzy o nią zabiegali? Nawet gdyby Yeongchae przewyższała cały świat czystością i zdołała zwyciężyć wszystkie pokusy, czy w tym czasie nie znalazł się ktoś taki jak Kim Hyeonsu? Ludzie tacy jak Kim Hyeonsu nie musieli być tylko w Seulu, a i w Seulu nie musiał być tylko jeden. Czy przez ten czas nie spotkało jej wielokrotnie to samo, co w Cheongnyangsa? Tak! Yeongchae w żaden sposób nie mogła być dziewicą — Hyeongsik zerwał się i zaczął chodzić po pokoju tam i z powrotem.

Hyeongsik znów usiadł i zapalił papierosa. Potem pomyślał o własnej przeszłości. Hyeongsik istotnie do dnia dzisiejszego nigdy nie zbliżył się do kobiety. Jeśli do dwudziestego czwartego roku życia nie zbliżył się do kobiety, można by go nazwać niezwykle czystym młodzieńcem. Lecz czy Hyeongsik rzeczywiście dochował tej czystości dzięki mocnej woli i czystemu sercu? Pomyślawszy tak, Hyeongsik pokręcił głową. Kiedyś, gdy był w Tokio, pewna kobieta przez starą gospodynię wyznała mu miłość. Wówczas Hyeongsik bez wahania odrzucił jej prośbę. Później jeszcze dwa razy ktoś go prosił, lecz wciąż odmawiał. Lecz czy serce Hyeongsika było naprawdę tak czyste? Czy siła jego sumienia była naprawdę tak mocna? „Czy to możliwe? Nie mogę!” — po tym stanowczym odrzuceniu Hyeongsik w głębi duszy żałował, że odmówił. „Jakiż ze mnie głupiec. Po co odmówiłem!” — myślał, że gdyby poproszono go ponownie, tym razem potajemnie uda, że nie może wytrzymać. Innymi słowy, to nie serce Hyeongsika odrzuciło tę prośbę, lecz jego usta. Gdy stara gospodyni z uśmiechem zapytała „Jakże to?”, Hyeongsik zawstydził się powiedzieć „dobrze”, więc rzekł „nie!”. Lecz gdyby stara gospodyni przyjęła jego „nie!” jako „dobrze” i pewnego wieczoru przyprowadziła tę kobietę do jego pokoju, czy Hyeongsik miałby do niej żal i nazywałby ją „bezwstydną”? Hyeongsik pokręcił głową. Później pewnego wieczoru ta kobieta przyszła spać do pokoju gospodyni. Tego dnia, gdy Hyeongsik słał posłanie, staruszka znacząco mrugnęła okiem. Lecz Hyeongsik podniósł głos i rzekł „nie!”. A potem uśmiechnął się znacząco, jakby chciał, żeby staruszka odczytała to „nie!” na opak. Staruszka też się uśmiechnęła. Potem leżał w posłaniu i czekał — to teraz, to za chwilę — aż ta kobieta przyjdzie. Bez powodu wchodził i schodził do wychodka, pokasłując. Nazajutrz rano Hyeongsik pomyślał, że staruszka była zbyt uczciwa. Pomyślawszy tak, Hyeongsik pokręcił głową i jeszcze raz powtórzył:

— Dziewicą być nie mogła.

Hyeongsik usłyszał, jak staruszka w pokoju naprzeciwko wypala fajkę. Potem znów zapalił papierosa i myślał. Co więc począć? Co zrobić z Yeongchae?

Czy dla dobra córki dobroczyńcy uczynić ją swoją żoną? Czy to byłoby zgodne z jego powinnością? Przed oczami Hyeongsika staje postać Yeongchae, która wczoraj wieczorem siedziała właśnie w tym pokoju. Jej twarz z oczami pełnymi łez, gdy mówiła „ojciec zmarł z głodu w więzieniu…”, była naprawdę piękna. Wówczas Hyeongsik był wobec Yeongchae oczarowany. Wyobrażał sobie też scenę ślubu z Yeongchae w świątyni i to, że między nim a Yeongchae narodzi się wiele pięknych i zdrowych synów i córek. Hyeongsik teraz patrzy na miejsce, gdzie wczoraj wieczorem siedziała Yeongchae, i wspomina ów widok oraz to, co sobie wtedy wyobrażał. I przez długą chwilę był oczarowany.

„Lecz!” — Hyeongsik nagle otworzył oczy. „Lecz Yeongchae nie jest dziewicą. Choćby do wczoraj była dziewicą, to dziś wieczorem już nią nie jest” — i raz jeszcze odtworzył w myślach scenę z Cheongnyangsa. Wczoraj wieczorem łudził się, że Yeongchae została przygarnięta przez jakiś zacny dom i jak Seonhyeong czy Sunae błyszcząco ukończyła szkołę żeńską i pozostała czystą dziewicą. Że nawet jeśli została gisaeng, dochowała dla niego czystości. Lecz teraz Yeongchae nie jest dziewicą — Hyeongsik opuścił głowę. I tak trwał przez długą chwilę.

Znów z pokoju naprzeciwko dobiega odgłos wypalanej fajki staruszki. Hyeongsik podniósł głowę. Rozejrzał się po pokoju. W tej chwili przypomniał mu się obraz z domu Kim Jang-ro, gdzie siedział naprzeciwko Seonhyeong i Sunae. Zapach, który poczuł wtedy, przejrzyste, białe palce spoczywające na biurku, ta nieco pomięta, przybrudzona zielonkawo-niebieska spódnica z ramii, ta szeroka zielonkawo-niebieska wstążka, cienka tkanina bluzki przesiąknięta potem, przez którą przeświecała gładka, delikatna skóra — wszystko to z niewysłowionym aromatem i rozkoszą drażniło zmęczone nerwy Hyeongsika. I wspomnienie tej przyjemności, gdy całe ciało zdawało się rozpływać, gdy wszystko na świecie i we wszechświecie zdawało się jaśnieć radością i śpiewać z uciechy — to wspomnienie powracało teraz całkiem wyraźnie. Hyeongsik nazywał Seonhyeong dziewczyną podobną do anioła. Seonhyeong nigdy nie miała ani okruszyny brudnego uczynku, ani okruszyny brudnej myśli. Seonhyeong była jedynie jasna i jedynie czysta — jak śnieg, jak biały jadeit, jak kryształ. Pomyślawszy tak, Hyeongsik uśmiechnął się blado. I znów zamknął oczy.

Przed Hyeongsikiem stają obok siebie Seonhyeong i Yeongchae. Z początku obie mają na sobie śnieżnobiałe szaty, każda trzyma w jednej ręce gałązkę kwiatu, a drugą rękę wyciąga ku Hyeongsikowi, jakby chciała ująć jego dłoń. Obie dziewczyny uśmiechają się promiennie i przekrzywiając lekko głowy, przymilają się: „Panie Hyeongsik! Proszę ująć moją dłoń, dobrze?”. Hyeongsik wyciąga obie ręce w powietrze i waha się — którą dłoń ująć? Po chwili postać Yeongchae się zmienia, jej śnieżnobiała szata rozpada się, a ona ma na sobie podartą, zakrwawioną jedwabną spódnicę nieznanego pochodzenia, a przez rozdarcie widać zakrwawioną nogę. Po twarzy Yeongchae płyną łzy, z warg płynie krew. Gałązka kwiatu, którą trzymała Yeongchae, nagle zniknęła, a w jej dłoni jest brudna ziemia. Hyeongsik pokręcił głową i otworzył oczy. Lecz wciąż biało odziana, promiennie uśmiechnięta Seonhyeong wyciąga przed nim dłoń i przekrzywiając lekko głowę, mówi: „Panie Hyeongsik! Proszę ująć moją dłoń, dobrze?”. Gdy Hyeongsik oczarowany chce ująć dłoń Seonhyeong, twarz stojącej obok Yeongchae zmienia się straszliwie jak oblicze ducha, Yeongchae zgrzyta zębami i przygryzając wargi, pryska krwią w stronę Hyeongsika. Hyeongsik wzdrygnął się i zatrząsł.

Hyeongsik znów wstał, przeszedł się po pokoju tam i z powrotem, a chcąc odpędzić natłok myśli, nucąc piosenkę, którą śpiewali studenci, wyszedł na podwórze. Po niedawnej ulewie nie było śladu — niebo było jasne i czyste, a gwiazdy nasiąknięte wodą migotały sennie. Południowa strona jaśniała od świateł elektrycznych w Jingogae.

Hyeongsik wpatrywał się w niebo. Chłodny wiatr, zdający się spływać z tych migoczących gwiazd, muskał od czasu do czasu rozgrzaną twarz Hyeongsika niczym oddech człowieka. Rozpalona jak wrzątek pierś Hyeongsika zdawała się nieco ochładzać.

Od kiedy te gwiazdy tak migoczą? I po co tak migoczą? Kto sprawił, że ta gwiazda jest tu, a tamta tam, i że wszystko jest tak, jak jest? Gdyby polecieć prosto w tę ciemną pustkę, widoczną między jedną a drugą gwiazdą, dokąd by się dotarło? Hyeongsik przypomniał sobie, jak będąc na studiach w Tokio uczył się astronomii od nauczyciela chorego na gruźlicę. Nauczyciel ten mawiał: „Nie namawiam was, byście zostali astronomami, ale gorąco namawiam, byście co noc patrzyli w niebo” — i kaszląc, pluł krwią do spluwaczki. Hyeongsik sam też mawiał, że gdy w natłoku światowych myśli serce staje się ciężkie, wystarczy raz spojrzeć w bezkresne niebo i niezliczone gwiazdy, a tysiące trosk rozpłyną się jak wiosenny śnieg. Lecz on sam nigdy jeszcze nie doświadczył takiego ucisku serca, by musiał patrzeć w niebo. Teraz jednak głęboko pojął słowa swojego nauczyciela astronomii. Hyeongsik, jakby nie mogąc powstrzymać radości, rzekł:

— Dla życia, które zajmuje jeden punkt nieskończonego czasu i jeden punkt nieskończonej przestrzeni, jakże wielkie jest to, co wielkie, i jakże bolesne to, co bolesne.

Potem raz jeszcze spojrzał w niebo, opuścił głowę i odmówił modlitwę.

Hyeongsik zasnął dopiero po trzeciej w nocy i spał aż do dziewiątej rano. Był ogromnie zmęczony ciałem i duchem, więc na wpół przebudzony śnił jeszcze rozmaite chaotyczne sny. Staruszka już przygotowała śniadanie i kilka razy zaglądała do pokoju Hyeongsika. Widząc, że Hyeongsik śpi w narzuconej na siebie szacie, nie rozesławszy nawet posłania, staruszka pomyślała: „Co się z nim dzieje?”. Lecz wiedziała, że wczoraj wieczorem Hyeongsik późno się położył, więc nie budziła go, tylko martwiła się, że przygotowana z takim trudem zupa ze świeżymi warzywami stygnie. W tej chwili wszedł Shin Useon, przekrzywiając słomiany kapelusz i wymachując laską, i ujrzawszy staruszkę, zapytał żwawo i z godnością:

— Witam. Jest pan Lee?

Staruszka dobrze znała Shin Useona. I kiedyś powiedziała o nim Hyeongsikowi, że to „człowiek o otwartym sercu”. Uśmiechając się, wyszła mu naprzeciw i rzekła:

— Wczoraj wieczorem wrócił późno, siedział do świtu i o czymś myślał, a jeszcze śpi. Śniadanie już stygnie.

I pomyślała o zupie. Zupa, którą gotowała staruszka, nie była zbyt smaczna. Lecz staruszka była przekonana, że najlepiej na świecie gotuje zupę z pasty sojowej, i chwaliła się tym przed Hyeongsikiem. Hyeongsik często wybierał z tej zupy robaki. Lecz było mu przykro psuć staruszce jej dumę i staranność, więc mówił: „Naprawdę dobra”. Nigdy jednak nie powiedział: „Naprawdę smaczna”. Staruszka jednak zadowalała się tym „naprawdę dobra”. Kiedyś, gdy Shin Useon jadł z Hyeongsikiem kolację, na stole pojawiła się także chwalona przez staruszkę zupa z pasty sojowej. Wtedy właśnie gruby robak wpadł w oko Shin Useonowi, który ze swoim ciętym językiem wyśmiał tę zupę jako wyjątkowo niesmaczną. Siedzący obok Hyeongsik w popłochu chciał zakryć usta Useona, lecz Useon celowo z uśmiechem podniósł głos i atakował nieudolność staruszki w gotowaniu zupy z pasty sojowej. Wówczas staruszka paliła papierosa na ganku pokoju naprzeciwko z urażoną miną i rzekła:

— Człowiek stary, to i tak wychodzi.

Dając do zrozumienia, że za młodych lat gotowała dobrze. Od tego czasu staruszka przestała chwalić Useona jako „człowieka o otwartym sercu”. Lecz na jego widok wciąż była uprzejma. Prawdopodobnie dlatego, że bała się, iż znów zaatakuje jej zupę z pasty sojowej. Useon usłyszał od Hyeongsika te słowa:

— A co, teraz w zupie z pasty sojowej nie ma robaków?

I wszedłszy do pokoju Hyeongsika, zawołał głośno:

— Hej, wstawajże, wstawaj! Co to za spanie?

Hyeongsik, słysząc niewyraźnie rozmowę Useona ze staruszką, nie zdołał się całkiem obudzić, aż dopiero na głośny głos Useona przetarł oczy, wstał i spojrzał na okrągły budzik stojący na biurku. Useon rzekł:

— Po co patrzysz na zegar. Dziesiąta. Dziesiąta! No, chodź się umyj i ubierz. Zjedz śniadanie.

Zegar wskazywał wpół do dziesiątej. Hyeongsik, słysząc słowa Useona „chodź się ubierz”, dopiero teraz przypomniał sobie wczorajszy wieczór i pomyślał o Yeongchae. Spojrzawszy na twarz Useona, zrozumiał, że coś się stało, i domyślił się, że chodzi o sprawę Yeongchae. Pomyślał też o tym, o czym samotnie rozmyślał przez bezsenną noc. Zapytał:

— Cóż, coś się stało?

— Najpierw się umyj i zjedz śniadanie! Ja się martwię tym, czym ty się masz martwić.

To mówiąc, podszedł do biurka, wyciągnął angielską książkę i zaczął czytać po angielsku na poziomie trzeciego tomu „Choice Readings”, odrywając po dwa znaki chińskie. Hyeongsik, nie wiedząc, o co chodzi, patrzył na twarz Useona i sposób, w jaki mówi, i domyślił się, że chodzi o sprawę dotyczącą Yeongchae. Wziął szczotkę do zębów, chwycił ręcznik i wyszedł. Useon, patrząc, jak Hyeongsik wychodzi się umyć, pomyślał: „Ty też się martwisz”. Useon uważał, że Hyeongsik ze względu na swoją godność osobistą z pewnością uczyni Yeongchae swoją żoną. Lecz jeśli uczyni ją żoną, sprawa z Cheongnyangsa na zawsze pozostanie w jego głowie i będzie go dręczyć. A przecież to, czy Hyeongsik będzie się dręczył, czy nie, leży w jego rękach. Wszak tych, którzy wiedzą, czy Yeongchae jest dziewicą, czy nie, jest tylko trzech: Kim Hyeonsu, Bae Myeong-sik i on sam. Useon mógłby długo dręczyć Hyeongsika tą tajemnicą. A jeśli nie, to gdzie miałby wyładować swoją złość za to, że zadurzył się w Yeongchae i został odtrącony? Lecz to nie wynikało ze złośliwości Useona — było jedynie żartem człowieka, który do końca chce traktować życie jako zabawę. Hyeongsik jednak nie potrafił, jak Useon, traktować świata jako zabawy. Hyeongsik do końca pragnął patrzeć na życie poważnie. Dlatego Useon — śmiejąc się wesoło, przechodził przez życie i na tym koniec, natomiast Hyeongsik pragnął wydobyć z życia jakiś sens i chciał koniecznie wnieść coś dla świata, na ile starczy mu sił. Dlatego dla Hyeongsika każde najmniejsze zjawisko życia i każde najmniejsze wydarzenie na świecie było tematem poważnego badania i bynajmniej nie mógł, jak Useon, przejść nad nimi ze śmiechem. Useon nazywał takiego Hyeongsika „człowiekiem, który jeszcze nie wyzbył się światowości”, a Hyeongsik nazywał Useona „człowiekiem nieszkodliwym i bezużytecznym dla świata”. Lecz czy Useon był całkowicie obojętny wobec postępu cywilizacji i szczęścia świata? Wcale nie. Useon też starał się czynić rzeczy pożyteczne dla świata. Tylko że nie miał, jak Hyeongsik, żarliwości, by dla świata poświęcić całe życie. Mówiąc słowami Hyeongsika, Useon był „człowiekiem wychowanym na chińskim nauczaniu skoncentrowanym na jednostce”, a sam Hyeongsik — „człowiekiem wychowanym na greckim nauczaniu skoncentrowanym na społeczeństwie”. Innymi słowy, Useon był człowiekiem wykształconym w piśmie chińskim, a Hyeongsik — w angielskim i niemieckim.

Hyeongsik przesunął szczotką po zębach kilka razy, szybko się umył, wrócił, spojrzał w lustro i rozdzielił włosy. Useon bez powodu nienawidził tego rozdzielania włosów i na widok Hyeongsika zawsze namawiał go, by się ostrzygł, a czasem — nie wiadomo na jakiej podstawie — dochodził do wniosku, że „kto rozdziela włosy, ten jest człowiekiem bez siły”.

Useon na pełne niepokoju pytania Hyeongsika, który wybierając robaki z zupy z pasty sojowej pragnął usłyszeć, co się stało, nie odpowiadał wcale. Chodził po pokoju tam i z powrotem, uśmiechając się szeroko, a gdy Hyeongsik pośpiesznie sprzątnął stół, wyciągnął go na zewnątrz. Staruszka, wynosząc stół, uważnie przyjrzała się twarzom obu wychodzących mężczyzn, po czym postawiła stół na ganku, wyprostowała się i —

Komentarze