Tellura
← Powrót do powieści

Rozdziały 21–40 (5/6)

Rozdział 11 · 2747 słów · ~14 min czytania

Wkrótce Ham Gjodżang wszedł na mównicę. Rozległy się gromkie brawa, a Wolhwa także zaklaskała parę razy. Yeongchae pomyślała, że to przecież ten człowiek, o którym mówiono w Pubyok-ru. Ham Gjodżang przez chwilę spoglądał z powagą na zgromadzonych, po czym otworzył usta:

— Szanowni państwo — zaczął — wasi przodkowie nigdy nie mieli tak zepsutych serc jak wy. Nie byli tak leniwi i pozbawieni ducha jak wy. Duch naszych przodków, którzy wznieśli mury Pjongjangsongu, był wzniosły, a zamysły tych, co zbudowali Ulmildae i Pubyok-ru, były wielkie.

Przez długą chwilę stał ze spuszczoną głową, jakby ogarnięty bezbrzeżnym wzruszeniem.

— Szanowni państwo! Wody Taedong płyną z dnia na dzień, a woda, która odbijała cienie naszych przodków wznoszących mury Pjongjangsongu i budujących Ulmildae, nie wiadomo, gdzie się podziała. Jedynie wyraźny Moranbong stoi niezmienny przez wieki, nosząc na sobie ślady stóp naszych przodków. Ach, szanowni państwo, czyż ducha otrzymanego od waszych potężnych przodków powierzyliście płynącym wodom Taedong, czy też Moranbongowi, co wznosi się dumnie przez wieki?

Przerwał na chwilę, a po jego policzkach płynęły łzy. Całe zgromadzenie w milczeniu pochyliło głowy. Ham Gjodżang ubolewał nad upadkiem Joseon na wiele sposobów, po czym podniósł głos jeszcze bardziej:

— Szanowni państwo! Zburzmy te walące się mury Pjongjangsongu i Ulmildae, rzućmy je na płynące wody Taedong i nowym duchem, nową siłą wznieśmy nowy Pjongjangsong i nowe Ulmildae!

Zstąpił spokojnie z mównicy, a zgromadzenie długo jeszcze falowało od braw i okrzyków. Wolhwa mocno ścisnęła dłoń Yeongchae i cała zadrżała. Yeongchae ze zdumieniem spojrzała na nią — po rąbku spódnicy na jej kolanach kapały grube łzy.

Yeongchae również, patrząc na postać Ham Gjodżanga i słuchając jego mowy, przypomniała sobie zmarłego ojca i płacząc wróciła z Wolhwą do domu. Lecz łzy Wolhwy były inne niż łzy Yeongchae. Czymże były łzy Wolhwy?

Wróciwszy do domu, Wolhwa opadła ciężko na podłogę i rzekła do Yeongchae:

— Yeongchae, znalazłam człowieka, którego szukałam. Gdy w Pubyok-ru ujrzałam postać Ham Gjodżanga i usłyszałam jego słowa, poczułam, że dusza moja popada w zachwyt. A dziś wieczorem, słysząc znów jego postać i mowę, serce moje odeszło do niego w całości. Dopiero teraz spotkałam na ziemi Joseon człowieka, którego szukałam.

Uśmiechnęła się blado. Yeongchae dopiero wtedy zrozumiała znaczenie łez Wolhwy. Ona sama myślała o Ham Gjodżangu jak o ojcu, lecz Wolhwa myślała o nim jak o ukochanym. Spojrzała ponownie na twarz Wolhwy. Na jej rzęsach perliły się czyste łzy. Wolhwa znów przemówiła:

— Yeongchae, czy rozumiesz sens pieśni, którą śpiewałam wtedy w Pubyok-ru?

Gdy wszyscy ludzie pod niebem śnią, tylko ja jeden czuwam, ku niebu spoglądam i pieśń smutną śpiewam.

Czy rozumiesz sens tej pieśni?

Yeongchae jakby rozumiała, a jednak nie mogła tego wyrazić — siedziała w milczeniu. Wolhwa przyglądała jej się przez chwilę, po czym rzekła:

— Wszyscy ludzie Joseon śpią i śnią, a tylko Ham Gjodżang jeden się obudził i powstał. Tak zwani pierwszorzędni panowie, którzy do nas przychodzą, to wszystko śpiący ludzie, a wśród nich przebudził się tylko Ham Gjodżang.

Yeongchae uznała, że to istotnie tak wygląda, i zapytała:

— A dlaczego śpiewa smutną pieśń, spoglądając ku niebu?

— Obudziwszy się i powstawszy, widzę, że ludzie pod niebem wciąż jeszcze śnią. Choćby się wołało „obudź się, obudź się", oni nie wiedzą, jak się obudzić, i mówią tylko przez sen. Jakże więc nie miałabym czuć się samotna i smutna? Dlatego śpiewam smutną pieśń, spoglądając ku niebu.

Pociągnęła Yeongchae za rękę i posadziła ją sobie na kolanach.

— A jednak i ja śpiewam smutną pieśń, spoglądając ku niebu.

Yeongchae rozumiała już częściowo, lecz zapytała:

— Dlaczego? Dlaczego śpiewasz smutną pieśń?

— Spośród pięćdziesięciu, sześćdziesięciu kisaeng w Pjongjangsongu, która poza mną jest przebudzona? Wszystkie nie wiedzą, czym jest człowiek, czym jest niebo, a która poza mną jest przebudzona? Jestem samotna, jestem smutna. Jedyną osobą, która wysłucha moich uczuć, jesteś ty.

Przycisnęła czoło do pleców Yeongchae i objęła ją w pasie tak mocno, jakby chciała ją złamać. Yeongchae teraz rozumiała już wszystko, co mówiła Wolhwa. Wolhwa mówiła dalej:

— Mam teraz dwadzieścia lat. Przez dwadzieścia lat szukałam przyjaciela i teraz go znalazłam. Lecz gdy go spotkałam, poznałam, że to przyjaciel na krótką chwilę, z którym nie będę mogła długo rozmawiać. Dlatego ja już odejdę.

Podniosła Yeongchae i posadziła ją, po czym jeszcze czulszym głosem rzekła:

— Ach, ty i ja przez trzy lata żyłyśmy jak siostry. To też jakiś wielki los. Kto by pomyślał, że ty, urodzona w Anju, i ja, urodzona w Pjongjangu, spotkamy się tak i będziemy żyć w takiej zażyłości? Na przyszłość też mnie nie zapominaj i nazywaj mnie „siostrą".

I nagle z płaczem osunęła się. Yeongchae słowa Wolhwy wydały się dziwne — dreszcz przeszedł jej po ciele.

— Siostro! Dlaczego dziś wieczorem mówisz takie rzeczy?

Wolhwa wstała, otarła łzy i siedziała przez chwilę oszołomiona, po czym rzekła:

— Ty tylko nie daj się zwieść ludziom tego świata i żyj całe życie sama. Za przyjaciół bierz sobie ludzi dawnych. A jeśli nie spotkasz człowieka, który by ci przypadł do serca...

Powiedziawszy to, tej nocy również spały razem w jednym miejscu. Leżały twarzą w twarz, mocno się obejmując. Lecz młoda Yeongchae niepostrzeżenie zasnęła. Wolhwa długo patrzyła na twarz śpiącej Yeongchae, której oddech był spokojny, po czym z całej siły pocałowała ją w usta. Yeongchae nie obudziwszy się, objęła smukłymi ramionami szyję Wolhwy. Ciało Wolhwy drżało. Wolhwa cicho wstała, otworzyła szufladę, wyjęła swój pierścień z nefrytu, wsunęła go na palec śpiącej Yeongchae i znów mocno ją objęła.

Krótka letnia noc minęła. Yeongchae przebudziła się na wpół świadoma i wyciągnęła ramiona, by objąć Wolhwę. Lecz miejsce, gdzie leżała Wolhwa, było puste. Yeongchae zerwała się przerażona i zawołała:

— Siostro! Siostro!

Lecz nie było odpowiedzi. Nie było jej już nigdy. Yeongchae spojrzała na pierścień na swoim palcu i zapłakała. Tego wieczoru łódź łowiąca ryby na Taedong wyłowiła ciało. Była to Wolhwa. Wolhwa nie zostawiła żadnego testamentu i nikt nie znał powodu jej śmierci. Jedynie Yeongchae z pierścieniem na palcu rozumiała jej intencje i wylewała gorące łzy. Tak zwana matka wołała: „Przeklęta dziewczyna!", żałując utraconego źródła dochodu, a syn Kim Yun-su, pewien mieszkaniec Pjongjangu, wołał: „Wariatka!", ubolewając nad utratą swojej zabawki. Jej ciało owinięto w grube płótno, a trzech czy czterech tragarzy wody poniosło je i pochowało na Bukmangsan za Bukmun. Wieczorem dnia pogrzebu dłoń z pierścieniem z nefrytu rzuciła na grób garść kwiatów i garść łez. Nie postawiono nawet nagrobka, więc któż dziś pozna, który to grób wielkiej kisaeng Gye Wol-hwy? Czy Ham Gjodżang o tym wiedział, czy nie — Gye Wol-hwa była naprawdę „siostrą" Yeongchae. Przyjaciółką. Wolhwa naprawdę kochała Yeongchae. Yeongchae otrzymała od Wolhwy wielkie natchnienie.

To, że Yeongchae uważała Hyeongsika za swojego życiowego towarzysza i przez siedem lat dochowywała niezłomnej czystości, w połowie było zasługą Wolhwy. Yeongchae myślała też, że jeśli szukając Lee Hyeongsika nie zdoła go znaleźć, pójdzie śladem Wolhwy i rzuci się w wody Taedong. Aż tu przypadkiem dowiedziała się, gdzie mieszka Lee Hyeongsik, i pomyślała, że teraz spełni się jej życzenie. Lecz co, jeśli Hyeongsik już się ożenił? A jeśli nawet się nie ożenił, ale dowiedziawszy się, że jest kisaeng, nie spojrzy na nią? Minął ponad miesiąc od poznania miejsca zamieszkania Hyeongsika, a nie szukała go. Wczoraj poszła do niego, zaczęła opowiadać o swoim losie, lecz przerwała w połowie i wróciła — właśnie z tego powodu. Co się stało z Yeongchae, gdy wróciła z domu Hyeongsika?

Gdy Yeongchae opowiadała Hyeongsikowi o swoim losie, nagle pomyślała: jestem kisaeng, a usłyszawszy, że Hyeongsik się jeszcze nie ożenił, ucieszyła się na chwilę. Lecz gdy dowie się, że jestem kisaeng, z pewnością nie spojrzy na mnie. A choćby nawet miał ochotę na mnie spojrzeć, moje ciało można wykupić tylko za pieniądze, a przyglądając się skromnemu życiu Hyeongsika, zrozumiała, że nie ma on możliwości, by ją wykupić. Zamiast pozwolić, by Hyeongsik dowiedział się, że jest kisaeng, i został przez niego odrzucona w sercu — jego, za którym tęskniła całe życie — albo zamiast pozwolić, by nawet jej nie odrzucając, nie mając siły jej wykupić, daremnie dręczył swoje serce, wolała rzucić się z pluskiem w wody Taedong i pójść śladem Wolhwy, która odeszła pięć lat wcześniej, i w tamtym świecie razem z Wolhwą się przechadzać. Twarz Wolhwy pojawiła się przed Yeongchae i zdawała się mówić: „Yeongchae, chodź ze mną". Dlatego Yeongchae, spojrzawszy na pierścień z nefrytu na swojej dłoni, przerwała w połowie rozmowę i wróciła do domu.

Yeongchae postanowiła natychmiast udać się do Pjongjangu. Skoro ma rzucić ciało i porzucić świat, chciała pójść nad Taedong, w którego wody rzuciła się jej ukochana „siostra Wolhwa". Pojedzie do Pjongjangu, najpierw odnajdzie na Bukmangsan groby ojca i Wolhwy i do woli opowie im o uczuciach, które nosiła w sercu przez te wszystkie lata. Ojciec umarł, usłyszawszy, że została kisaeng — pójdzie więc przynajmniej na jego grób i powie mu, że sprzedała ciało, by ratować ojca i dwóch braci, że przez sześć, siedem lat od zostania kisaeng, dzięki szczęściu nie splamiła ciała otrzymanego z krwi ojca, że dla Lee Hyeongsika, którego ojciec jej wyznaczył, dochowywała dotąd wierności żony, a po śmierci, jeśli istnieją dusze, odpłaci za żal, że za życia nie mogła służyć. Jeśli ojciec poszedł do raju, pójdzie go szukać w raju, a jeśli poszedł do piekła, pójdzie go szukać w piekle.

— Wypełniłam prośbę Wolhwy. Nie mieszałam się ze światem i przez sześć, siedem lat dochowywałam czystości dla człowieka, o którym myślałam. Prowadziłam życie, które Wolhwa przerwała i pozostawiła. Teraz wracam do ciebie.

Gdy te myśli przebiegły jej przez głowę, Yeongchae poczuła, jakby stanęła na Cheongnyu-byeok razem z tymi studentami, którzy śpiewali: „Gdy wszyscy ludzie pod niebem śnią, tylko ja jeden czuwam, ku niebu spoglądam i pieśń smutną śpiewam". Yeongchae myślała o swoim nieszczęsnym dziewiętnastoletnim życiu. Wspomnienia przeszłości, o których mówiła, spotykając Hyeongsika, stawały jej przed oczami tak wyraźnie, jakby to było wczoraj, a wszystkie te obrazy kłuły ją w serce i zdawały się szarpać jej wnętrzności. Pomyślała, że urodziwszy się na tym świecie, nie zaznała ani jednej radości, a jej kwitnąca młodość marnie zgaśnie w obojętnych falach Taedong — i było jej żal, i bezgranicznie smutno, i gorzko. Przez połowę dziewiętnastoletniego życia ocierała się o bezduszny świat i ludzi, była ich zabawką, a spotkała wprawdzie upragnionego Lee Hyeongsika, lecz gdy go naprawdę spotkała, Lee Hyeongsik nie wyglądał na kogoś, kto ją uratuje... Ach, cóż to za los!

Tej nocy nie zmrużyła oka do rana i płakała sama w ciemnym pokoju. Czemuż te ramiona nie mogły objąć człowieka, o którym myślała, czemuż te piersi nie mogły wykarmić ukochanych synów i córek, czemuż pełne w sercu uczucia i miłości nie mogły ich oddać temu, o kim myślała? Czemuż moje ciało przez całe życie słyszy tylko imię „kisaeng" i nie może usłyszeć tak czułych i świętych imion jak „żona", „pani", „matka", „gospodyni"? „Kisaeng!" „Kisaeng!" Ach, jakże nienawistne imię. Na samo słowo „kisaeng" zęby zgrzytają.

Mówiono, że teraz jest czterech czy pięciu ludzi, którzy chcą kupić jej ciało za złoto. Przez minionych siedem lat zarobiła śpiewem i tańcem dziesiątki tysięcy wonów, kupiono pola i duży dom, i jedwabne szaty — gdyby więc chcieli, powinni ją uwolnić, a jednak wciąż nie nasycili swojej chciwości i wołają tysiąc wonów, dwa tysiące wonów, chcąc ją sprzedać. Sprzedający to sprzedający, ale i kupujący to kupujący. Dotąd jakoś dochowywała czystości, lecz gdy ciało zostanie sprzedane jako nałożnica któremuś z nich, cóż to za czystość? Pozostaje tylko śmierć, tylko śmierć.

Cieszyła się, że spotkała upragnionego Hyeongsika, lecz gorzko bolała nad tym, że nawet ten upragniony Hyeongsik nie ma siły jej uratować.

Yeongchae popadła w rozpacz. Dotąd myślała, że zabłądziwszy na chwilę w obcym miejscu, powróci do dobrego świata, do rodzinnych stron, gdzie żyją dobrzy ludzie, i będzie mogła zaznać radości, którą cieszyła się w swoim domu siedem lat temu — lecz wszystko okazało się daremne. Hyeongsik, którego dotąd uważała za jedynego dobrego człowieka i jedynego, na kim mogła się oprzeć, gdy stanęła z nim twarzą w twarz, okazał się człowiekiem takim sobie. W myślach Yeongchae, która przez siedem lat ocierała się wśród złych ludzi, dobry człowiek taki jak Hyeongsik powinien mieć twarz, postać i mowę zupełnie inne niż zwykli ludzie. Lecz gdy go spotkała, okazał się człowiekiem takim sobie. Tak, nie pozostaje nic innego, jak umrzeć. Nie pozostaje nic innego, jak pójść nad Taedong. Nie może znieść myśli, by w brudnym świecie wegetować i żałośnie przedłużać życie, więc czym prędzej pod czystymi falami Taedong spotka ukochaną Wolhwę, obejmą się i będą rozmawiać.

Lecz Yeongchae nie miała pieniędzy. Następnego ranka wstała i chciała pożyczyć od kilku przyjaciółek pięć 원. Lecz ostatecznie nie udało się jej ich zdobyć i siedziała w pokoju płacząc aż do południa. Gdy Hyeongsik w domu Kim Jang-ro, patrząc na Seonhyeong i Sunae, pogrążał się w radosnych wyobrażeniach, Yeongchae właśnie w swoim pokoju wylewała łzy i rozpaczała. Czy Hyeongsik, który tego wieczoru przyszedł szukać Yeongchae, spotkał ją?

Hyeongsik stał przez chwilę, patrząc na świetlną latarnię z napisem „Gyewolhyang", po czym odesłał Huigyeong i z postanowieniem wszedł przez bramę. Nie było gości — panowała cisza, nie słychać było żadnego dźwięku. Bez wahania wszedł na podwórze — w kilku pokojach paliły się światła, lecz nie było widać cieni ludzi. Z bijącym sercem Hyeongsik nie wiedział, jak jej szukać, więc tylko stąpając głośno, chrząknął głośno „ehem". Z przeciwnego pokoju wyszła tęga staruszka, a Hyeongsik podszedł krok bliżej do pokoju. Błysnęła lśniąca szkatułka z masy perłowej, w ciepłym miejscu podłogi wisiała różowa siatkowa moskitiera, a w prawym kącie opierała się o ścianę gayageum w pstrokatym wzorzystym pokrowcu. Hyeongsik pomyślał, że to „pokój Yeongchae". Ogarnęły go niewypowiedziane smutne i nieprzyjemne myśli. W tym pokoju z wieloma mężczyznami grała na tym gayageum, śpiewała i tańczyła? A potem pod tą moskitierą codziennie z innym mężczyzną... Hyeongsik nie chciał myśleć dalej. Lecz gdzie jest Yeongchae? Czy już została komuś sprzedana za „tysiąc wonów"? Czy nie sprzedano jej zaraz po tym, jak wczoraj wieczorem wróciła z jego domu? A może, jeśli Yeongchae ma niezłomną czystość, poszła już gdzieś się zabić? W głowie Hyeongsika tysiące myśli następowały jedna po drugiej. Hyeongsik spojrzał na tęgą staruszkę wychodzącą z przeciwnego pokoju — staruszka, choć staruszka, mogła mieć czterdzieści, pięćdziesiąt lat — i pomyślał: „To ta tak zwana matka". Staruszka trzymała w ręce wachlarz taegukseon i miała w ustach fajkę. Wychodziła, zawiązując tasiemki jedwabnej koszuli z letniego jedwabiu — widocznie dotąd siedziała z odkrytym torsem. Myśl „brudna staruszka" napełniła pierś Hyeongsika niechęcią. Staruszka, widząc jego wygląd nader nędzny, spojrzała nań z pogardą i zapytała:

— Kogo pan szuka?

Nigdy dotąd ktoś tak nędznie ubrany jak Hyeongsik nie przyszedł szukać Wolhyang. Staruszka pomyślała, że Hyeongsik to zapewne posłaniec jakiegoś bogatego syna. Dlatego do człowieka, który przyszedł do domu kisaeng, mówiła „kogo pan szuka?" z chłodem. Hyeongsik zrozumiał, że staruszka nim gardzi. I jeszcze większa niechęć wezbrała w jego sercu. „Przecież jestem w świecie edukacji człowiekiem o znacznym nazwisku" — pomyślał. Lecz w oczach staruszki byli tylko bogacze i hulaki, a „człowieka o znacznym nazwisku w świecie edukacji" nie było. Gdyby Hyeongsik przyszedł w dobrym garniturze z różowym krawatem, pijany, wymachując laską i wołając „hejże!", staruszka rzuciłaby fajkę i zbiegła na podwórze, wołając z przymilnym śmiechem: „Ojej, jaśnie pan raczy przybyć!" — lecz człowiek taki jak Hyeongsik, w grubej płóciennej opończy, w słomkowym kapeluszu z plamami much, nie pijany, nie wymachujący laską, nie wołający „hejże!", był w oczach staruszki istotą najniższego rzędu. Hyeongsik z trudem otworzył usta:

— Gdzie jest pani Wolhyang?

I zaraz pożałował, że dodał „pani" do „Wolhyang". Lecz Hyeongsik nigdy dotąd nie wołał nikogo po imieniu bez dodania „pan" czy „pani". Tym bardziej gdy woła się imię kobiety, należy dodać zaszczytne „pani" — tak uważał. Tak zwani „ludzie światli" wiedzieli, że do uczennic dodaje się „pani", a do kisaeng nie, lecz Hyeongsik nie umiał odróżniać uczennic od kisaeng. W jego mniemaniu uczennica czy kisaeng — człowiek to człowiek, taki sam. Dlatego Hyeongsik uznał, że dodanie „pani" do „Wolhyang" jest słuszne, i po chwili namysłu, zbierając całą odwagę, powiedział: „Gdzie jest pani Wolhyang?" — lecz gdy to powiedział, poczuł się istotnie zawstydzony. Spojrzał na twarz staruszki. Staruszka, jakby powstrzymując śmiech, poruszyła ustami i rzekła:

— Pani Wolhyang pojechała gdzieś z gościem. A co panu?

— Gdzie pojechała?

Staruszka pomyślała: „To istotnie wiejski prostak", po czym rzekła:

— Wyjechała po południu do Cheongnyangni. Mówiła, że wróci o szóstej, a jeszcze nie wróciła.

I jakby zniecierpliwiona, nie mówiąc nawet „do widzenia", weszła do środka. Na czyjś męski głos „Kto tam?" usłyszał jej pjongjański dialekt: „Nie wiem. Jakiś włóczęga przyszedł". Hyeongsik, rozczarowany, zawstydzony i rozgoryczony tym, że staruszka nim wzgardziła, odwrócił się. „Gyewolhyang! Czy Gyewolhyang to istotnie nowe imię Park Yeongchae?" — chciał nawet zapytać o przeszłość Gyewolhyang, lecz po takiej pogardzie ze strony staruszki nie miał już odwagi pytać dalej i wyszedł za bramę.

Komentarze